414

زيارتگاه‌هاى صوفيان

146. زيارتگاه ابوبكر شبلى

اين زيارتگاه، داخل مسجدى به همين نام، نزديك مسجد و قبر ابوحنيفه در محله اعظميه، در سمت شرقى بغداد، واقع است. شبلى از عرفاى مشهور قرن سوم و چهارم است. كنيه‌اش را ابوبكر و نامش را بيشتر منابع، دُلَف بن جَحدَر ¹، و برخى نيز جعفر ابن يونس گفته‌اند. از حسين بن يحيى شافعى، نقل شده است كه نام دوم را روى قبر وى، ديده بود. ² او زاده بغداد و در آنجا بزرگ شده بود. اما اصل وى، از «اُسروشَنه» در ماوراءالنهر بود. ³ «سمعانى»، شبلى را منسوب به روستايى به نام «شبله»، از توابع اسروشنه دانسته است. ⁴ او در مجلس يكى از صوفيان، به نام «خير النسّاج»، توبه كرد و پس از او، به مصاحبت جنيد درآمد و از مريدان وى گشت. مذهبش را مالكى گفته‌اند. ⁵

(تصوير شماره 241)

سمعانى نوشته است كه دايى شبلى، اميرالامرا در اسكندريه و پدرش نيز رئيس حاجبان خليفه عباسى، «موفّق» بود و او را به سمت والى دماوند، گماشته بود. اما شبلى پس از اينكه در بغداد در مجلس خير النسّاج توبه كرد، به دماوند بازگشت و به رد مظالم پرداخت و از مردم آنجا، حلاليت طلبيد. ⁶

قاضى نورالله شوشترى، شبلى را همچون بسيارى از بزرگان تصوف، از شخصيت‌هاى شيعه برشمرده و تلاش كرده است شواهدى براى اثبات نظريه خويش، ارائه