394امروزه اين مهم، بهويژه در امر آموزش حجاج بيتالله الحرام، در زمينههاى مختلف معارف و احكام حج و تاريخ حجاز و حرمين شريفين توسط روحانيون كاروانها انجام مىگيرد. گرچه عنوان اميرالحاج برايشان صدق نمىكند، اما در شرايط كنونى امكان سخن گفتن اميرالحاج و سرپرست هر گروهى از حجاج از كشورهاى مختلف در مواضع يادشده، امكانپذير نيست. روحانيون كاروانها به عنوان نمايندگان او به اين مهم مبادرت مىورزند.
نماز ظهر روز سيزدهم در مسجدالحرام
افزون بر احكام يادشده، كه مستقيماً در روايات باب حج آمده است و شيخ حر عاملى نيز براى هركدام باب جداگانهاى گشوده و روايات مربوط به آن را نقل كرده است 1، احكام ديگرى نيز در لابهلاى روايات و كتب فقهى به چشم مىخورد كه اشاره به آنها نيز خالى از لطف نيست.
علامه حلى كوچكردن امام در روز سيزدهم از منا به مكه را قبل از زوال ظهر براى اقامه نماز ظهر در مسجدالحرام خوب توصيف كرده تا مردم را از كيفيت وداع آگاه سازد. 2
البته دليلى بر اين حكم استحبابى يا حكمت آن نقل نكرده، ولى به نظر مىرسد ذيل روايت معاوية بن عمار كه قبلاً نقل كرديم (روايت اول) مستند اين حكم باشد :
«على الامام أن ... و يصلّي الظهر يوم النفر في المسجدالحرام». 3
شيخ حر عاملى همچنين با نقل روايتى ، «كراهت مكىبودن اميرالحاج» را استفاده كرده و عنوان باب قرار داده است.
عمر بن يزيد از امام صادق (ع) نقل مىكند كه حضرت فرمودند:
«لا يلي الموسم المكّي». 4
از طرفى چنانكه گذشت امام على (ع) در زمان حكومت خود قثم بن عباس را والى