369
حج‌گزارى بدون پرداخت خمس
رضا مختارى
ميقات حج، شماره 58، زمستان 1385ه .ش
اين نوشتار مسئله هفتم از قسمت دوم مقاله «نقد و بررسى پاره‌اى از مسايل مناسك» است كه به مسامحاتى كه از سوى فقها در مناسك رخ داده، مى‌پردازد. نگارنده در اين بخش از مقاله، به مسامحه برخى از فقها در مسئله حج‌گذارى بدون پرداخت خمس پرداخته است. ايشان عبارتى از مناسك فقها نقل مى‌كند بدين مضمون كه اگر لباس احرام و قربانى با پول غيرمخمس يا غيرمتعلق خمس تهيه شده باشد، حج صحيح است. سپس بر آن خرده گرفته، عبارت مذكور را دقيق و كامل ندانسته است؛ چرا كه در حج تمتع معمولاً طواف و نماز طواف با لباس‌هاى معمولى انجام مى‌شود نه لباس احرام؛ در عمره تمتع نيز در برخى موارد، اين چنين است. بنابراين عبارت دقيق، اين است كه علاوه بر لباس احرام و قربانى، لباسى كه با آن طواف مى‌كنند و نماز طواف مى‌گزارند نيز بايد با مال حلال تهيه شده باشد.
در مناسك حج امام خمينى كه با دوازده حاشيه چاپ شده است، مى‌خوانيم:
سؤال: شخصى بدون اينكه خمس مال خود را بپردازد، به حج رفته است و الآن مى‌خواهد بپردازد؛ آيا حج او صحيح است يا خير؟
جواب: اگر لباس احرام و قربانى با پول غير مخمس نبوده، عمل او اشكال ندارد... 1
در اين مسئله برخى از مراجع معظم فرموده‌اند: «اگر همان طور كه متعارف است، به