362زمانى كه در حال احرام نيستند و ضدعفونى كردن مكان‌ها و استفاده از ظروف يكبار مصرف و سفارش به شست‌وشوى دست‌ها بعد از دستشويى رفتن و قبل و بعد از غذا و سفارش به حمام رفتن؛ چنان‌كه خداوند متعال هم فرمود: (أَنْ طَهِّرٰا بَيْتِيَ لِلطّٰائِفِينَ) (بقره: 125). همان‌گونه كه پيش‌تر گذشت، از چيزهايى كه از آيه شريفه استفاده مى‌شود، نظافت بيت الله و مسجدالحرام براى طواف‌كنندگان است كه بايد مراعات شود.
اين مطلب، يعنى فراهم‌كردن تمهيدات و پيش‌بينى امورى كه اسباب زحمت و اذيت در سفر است، از روايات مربوط به آداب مسافرت استفاده مى‌شود. از مواعظ لقمان حكيم به فرزندش در آداب سفر آمده است:
وَ إِذَا أَرَدْتُمُ النُّزُولَ فَعَلَيْكُمْ مِنْ بِقَاعِ الأَرْضِ بِأَحْسَنِهَا لَوْناً وَ أَلْيَنِهَا تُرْبَةً وَ أَكْثَرِهَا عُشْباً.
هنگامى‌كه خواستى در بين راه اتراق كنى، نيكوترين نقطه از زمين و جايى كه خاك آن نرم است و علوفه و گياه در آن بهتر و زيادتر است را اختيار كن.
در روايت ديگر آمده است كه پيامبرخدا(ص) به اميرالمؤمنين(ع) فرمود:
يَا عَلِيُّ إِذَا سَافَرْتَ فَلاَ تَنْزِلَنَّ الأَوْدِيَةَ فَإِنَّهَا مَأْوَى الحَيَّاتِ وَ السِّبَاعِ.
هنگامى‌كه مسافرت مى‌كنى در وادى (فاصله بين دو كوه و منطقه پست بيابان) منزل مكن؛ زيرا جايگاه درندگان است.
همچنين در روايتى از امام صادق(ع) است كه هرگاه به سفر مكه مشرف مى‌شدند، به همسفريان خود مى‌فرموند: «در اين مكان منزل كنيد (مكان خاصى در بين راه) و داخل وادى نشويد». راوى گويد: «مقدارى آنجا توقف كرديم، ناگهان سيل آمد و افرادى كه در وادى بودند گرفتار سيل شدند ولى ما آسيبى نديديم».
ازاين روايات استفاده مى‌شود در مسافرت، بايد كليه امورى كه باعث زحمت و اذيت و مانند آن است، پيش‌بينى شود و براى رفع آن تدبير و چاره‌اى انديشيد. 1
5. از جمله چيزهايى كه در اين سفر سبب بيمارى مى‌شود، پرخورى و رعايت نكردن آداب خوردن و آشاميدن است. امام موسى بن جعفر(ع) فرمود:
«لَوْ أَنَّ النَّاسَ