359امام موسى بن جعفر(ع) در ذيل بيان حكمِ حرمتِ استظلال و زير سايه رفتن فرموده‌اند:

«إِلاَّ مَرِيضٌ أَوْ مَنْ بِهِ عِلَّةٌ وَ الَّذِي لاَ يُطِيقُ حَرَّ الشَّمْس»؛ يعنى زير سايه رفتن حرام است، جز براى سه گروه: افراد مريض، اشخاص ناتوان، مانند پيران و سالخوردگان و كسانى كه اگر زير سايه نروند مريض مى‌شوند و كسى كه طاقت حرارت آفتاب را ندارد. در روايت ديگر، گروه چهارمى به اين دسته اضافه شده و آنان كسانى هستند كه به‌خاطر سرماى شديد مبتلا به سردرد شوند و نيز در روايتى، گروه پنجم را افزوده‌اند و آنها كسانى هستند كه از باران اذيت مى‌شوند. ¹

البته در روايات اين باب آمده است كه استظلال كند و كفاره دهد، ولى زير سايه رفتن براى او حرمت ندارد. با توجه به اينكه زن‌ها از نظر جسمى ضعيف‌تر از مردها هستند، زير سايه رفتن براى آنها از محرمات احرام شمرده نشده است.

12. در روايات آمده است كه مرد محرِم، اگر نياز پيدا كرد لباس دوخته بپوشد، بر او جايز است به‌جهت ناچارى لباس دوخته بپوشد و كفاره دهد. ²

13. يكى ديگر از احكام و اعمال حج، سرتراشيدن است و همان‌طوركه از قرآن استفاده مى‌شود، بايد پيش از ذبح قربانى، سر تراشيده نشود؛ ليكن قرآن كريم در ادامه مى‌فرمايد:

(فَمَنْ كٰانَ مِنْكُمْ مَرِيضاً أَوْ بِهِ أَذىً مِنْ رَأْسِهِ فَفِدْيَةٌ مِنْ صِيٰامٍ أَوْ صَدَقَةٍ أَوْ نُسُكٍ) (بقره: 196)

هركس مريض باشد يا ناراحتى در سر داشته باشد كه ناچار است زودتر سرخود را بتراشد، مى‌تواند زودتر از زمان مقرر سر خود را بتراشد و عوض آن كفاره‌اى از قبيل روزه يا صدقه يا ذبح گوسفند انجام دهد.

بنابراين، ناراحتى در سر و مريضى سبب شده است كه وظيفه شخص مُحرم تغيير كند و از اينجا نتيجه مى‌گيريم كه اگر سر تراشيدن براى كسى مضر باشد، مثلاً چون به‌خاطر تراشيدن سر، سَرِ او زخم مى‌شود و خونِ او به راحتى بند نمى‌آيد، چنين