195نيستند؛ چرا كه وجهى ندارد كه اگر اتمام از روى تقيه صادر شده، ائمه(عليهم السلام) آن را از امور مخزون در علم الهى معرفى كنند.
اشكال دوم: اگر تمام خواندن از روى تقيه باشد، لازم بود ائمه(عليهم السلام) در پاسخ پرسش اصحاب از حكم مسافر در اين اماكن، اين‌گونه مى‌فرمودند: «مخفيانه دو ركعت خوانده، سلام بده و براى اينكه آشكار نشود شكسته خوانده‌اى، دو ركعتِ ديگر هم بخوان».
اشكال سوم: روشن است كه مسجد كوفه و حائر حسينى از مشاهد خاص شيعه است؛ حال چگونه مى‌توان گفت كه مراد از امر به اتمام در اين دو مكان، امر به تخيير نيز هست و در اينجا حمل بر تقيه مى‌شود؟! 1
پاسخ مرحوم بهبهانى به اشكال سوم
درست است كه مسجد كوفه و حائر حسينى از مشاهد خاص شيعه به شمار مى‌آيد، ليكن تفاوتى ميان آن دو و مكه و مدينه نيست؛ چرا كه در كتب عامه و خاصه، از پيامبر خدا(ص) و ائمه اطهار(عليهم السلام) روايات بسيارى در فضيلت مسجد كوفه و نماز خواندن در آن و زيارت اباعبدالله الحسين(ع) وارد شده است؛ 2 بنابراين اهل سنت نيز در اين اماكن تجمع كرده و آمدوشد داشته و دارند. روشن است كه اگر اين دو مكانِ شريف، مخصوص شيعه بود، آنان توسط اهل سنت مورد اذيت و آزار قرار گرفته، از آنجا بيرون مى‌شدند و ائمه نيز از آمدن آنان به اين اماكن نهى مى‌كردند. در حالى كه چنين نبوده و اهل سنت در كنار شيعه، به اين دو مكان آمدوشد داشته و با هم زندگى مى‌كردند و چه‌بسا شيعيان در اينجا در اقليت هم بوده‌اند. به همين خاطر است كه زيارت اربعين از علامات شيعه و مؤمنان شمرده شده 3 و يا زيارت حضرت امام رضا(ع) از علامات مؤمنان خاص محسوب گرديده است. 4
عملكرد متوكل را همه مى‌دانيم و شنيده‌ايم كه چه آزار و اذيت‌ها به شيعه روا داشت. 5 در عصر وى اگر به شيعه بودن كسى پى مى‌بردند، ساعتى مهلتش