179چهارگانه [به خاطر عظمت و شرف آنها] را امرى غريب مىشمردند و اين امر موجب شد كه شيعيان اين باور و اعتقاد خود را از ايشان پنهان كنند تا مورد تشنيع قرار نگيرند. 1
مرحوم اصفهانى به تبيين و شرح بيشترِ اين احتمال پرداخته، مىنويسد:
اينكه حرمين شريفين داراى مزيت تخيير و افضليت تمام باشند، در هيچ آيه و روايت شيعى؛ از رسول خاتم(ص) حتى تا زمان امام صادق(ع) مطرح نشده و از همين روست كه حديثى از امام باقر(ع) در اين باب يافت نمىشود. در حالىكه بيشتر احكام شيعه مستند به اين امام بزرگوار است. ائمه(عليهم السلام) و پيروان ايشان در آن زمان، در اماكن چهارگانه، مانند ساير شهرها عمل مىكردند. بنابراين تمام خواندن، عملى بود كه دليلى از كتاب و سنت نبوى در نزد اهل سنت نداشت؛ لذا براى دفع ايراد و خردهگيرى، مخفيانه تمام مىخواندند. 2
اشكال مرحوم بهبهانى
مرحوم بهبهانى پس از نقل كلام مرحوم فيضكاشانى 3 كه به نوعى همين احتمال را در معناى روايت مطرح مىكند، به اين معنا اشكال كرده، مىنويسد:
فساد آنچه ايشان ذكر كردهاند مخفى نيست؛ زيرا اهل سنت هميشه ملازم و همراه اهل بيت نبودند تا ببينند كه آنان در غير مكه، شكسته نماز مىگزارند و در خود مكه بدون قصد اقامت، تمام مىخوانند؛ در نتيجه اعتقاد به تفضيلِ بعضى از شهرها بر بعض ديگر خلاف تقيه باشد. در واقع از شعائر عامه و اهل سنت، تمام خواندن نماز در مسافرت است، اگرچه قصر را در كنار آن مرجوح مىشمارند و مذهب شيعه را با اينكه مخالف اعتقادشان مىدانند، پذيرفتهاند و انكار و تشنيعى نداشتند. [البته بنا به گفته شما] در اين صورت قول به تخيير در حرمين كه به نوعى عين مذهب عامه است، مانعى نداشته؛ لذا وجهى براى استتار و مخفىسازى باقى نمىماند؛ در حالى كه استتار و پنهانى بودن زمانى است كه مورد انكار قرار بگيرند و نكوهش شوند... . 4