148البته كلمات فقهايىكه در اين رساله مورد استفاده قرار گرفته، منحصر در افراد ياد شده نيست و حسب مورد، به كتب قدما 1 مراجعه و با ذكر نشانى، كلام و نظر ايشان نيز آورده شده است.
پرسش اصلى و پرسشهاى فرعى
پرسش اصلى (در اثبات اصل حكم): «نماز مسافر در اماكن چهارگانه، از جهت قصر يا اتمام و يا تخيير ميان اين دو، چه حكمى دارد»؟
پرسش فرعى (بيان موضوع حكم ): «مراد از اماكن اربعه، كه در روايات، با تعبيرهاى گوناگون آمده، كجاست؟»
توضيح: وقتى از ميان اقوال، قول به «تخيير در اماكن چهارگانه» برگزيده شد، نوبت به موضوعشناسى و بيان مراد از اماكن اربعه مىرسد؛ به عبارت ديگر، تبيين محدوده هر يك از اين چهار مكان در اين بحث، از اهميتى ويژه برخوردار است. اصل موضوع نيز از موضوعات مستنبطه نيست؛ بلكه بايد ادله را بررسى كنيم تا موضوع را دريابيم كه مثلاً مكه است يا مسجدالحرام؟ و بعد از اثبات موضوع، ديگر خود مكه يا مسجدالحرام، از موضوعات مستنبطه نيست؛ بلكه از قضاياى خارجيه است؛ لذا با توجه به اين مطلب و پس از مراجعه به ادله، در مى يابيم كه محدوده اين اماكن در روايات بهگونههاى مختلف بيان گرديده و به تبع آن، اقوال و احتمالات مطرح شده از سوى فقها، مختلف است:
1. مكه جديد يا قديم - مسجدالحرام جديد يا قديم.
2. مدينه جديد يا قديم - مسجدالنبى جديد يا قديم.
3. مسجد كوفه يا شهر كوفه.
4. حائر حسينى يا حرم سيدالشهدا.
البته ما در اين نوشتار، به علت كثرت مباحثِ مربوط به اثبات اصل حكم، تنها به پاسخ پرسش اصلى پرداخته و بحث موضوع اين مسئله را به فضلا و طلاب ديگر وامى گذاريم.