101زيرا خدا فرمود: (وَ لِلّٰهِ عَلَى النّٰاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطٰاعَ إِلَيْهِ سَبِيلاً وَ مَنْ كَفَرَ فَإِنَّ اللّٰهَ غَنِيٌّ عَنِ الْعٰالَمِينَ) ¹و روايات ديگرى كه در اين باب هست.

حكم «لقطه» (پيدا شده) حرم

مسئله فقهى ديگر كه از مختصات سرزمين حرم است، مسئله «لقطه» است. برداشتن لقطه در اسلام مكروه است و اگر كسى در غير حرم، آن را برداشت و از يافتن صاحبش آيس و نااميد شد، هم مى‌تواند صدقه بدهد و هم مى‌تواند تملك كند. ولى در خصوص حرم، عده‌اى فتوا داده‌اند كه كسى حق برداشتن آن را ندارد و اگر برداشت تنها مى‌تواند معرفى كند تا به دست صاحبش برسد و حق صدقه دادن يا تملك نمودن آن را ندارد. اين فرق فقهى لقطه حرم با غير حرم است.

صاحب وسائل در كتاب حج، بابى به اين منظور اختصاص داده است. (باب احكام لقطة الحرم) از امام مى‌پرسند: لقطه حرم با غير حرم چه فرقى دارد؟ مى‌فرمايد: «لقطه غير حرم را مى‌توان تملك كرد ولى لقطه حرم را نه».

1.

«سألت ابا عبدالله عن اللقطة و نحن يومئذٍ بمني فقال(ع) اما بأرضنا هذه فلا يصلح و اما عندكم فان صاحبها الذي يجدها يعرّفها سنة في كل مجمع ثم هي كسبيل ماله» ²؛ «در اين سرزمين (حرم) نبايد خود را مخيّر بين تصدق و تملك بداند ولى در غير مكه، هرگاه شخص چيزى را يافت و برداشت، يك سال معرفى مى‌كند. وقتى از يافتن صاحبش نااميد شد، مى‌تواند آن را تملك كند يا صدقه بدهد تا فضيلتش محفوظ باشد».

2. از امام باقر(ع) از لقطه حرم پرسيدند، فرمود:

«لاتمسّ ابداً حتى يجيئ صاحبها فيأخذها، قلت فان كان مالاً كثيراً؟ قال فان لم يأخذها إلّا مثلك فليعرفها»؛ «عرض كردم مال فراوانى است. فرمود: اگر گيرنده مثل تو (فضيل بن يسار) باشد، مى‌تواند براى معرفى بردارد. ³ [ولى ديگرى ممكن است برداشته پس از مدتى معرفى، ناروا تملك كند].»

3. امام صادق(ع):

«اللقطة لقطتان، لقطة الحرم و تعرف سنة فان وجدت صاحبها و إلّا