76نموده‌اند و علامه فقيه، مرحوم سيد محمدكاظم طباطبايى يزدى (صاحب عروة الوثقى) در ملقحات، بر سبيل احتمال به آن تمسك نموده است. متن عبارت فرائد الاصول (آخر تنبيه هفتم، از تنبيهات استصحاب):

واعلم أنّه قد يوجد شيء في زمان و يشكّ في مبدئه و يحكم بتقدّمه، لأنّ تأخّره لازم لحدوث حادث آخر قبله و الأصل عدمه و قد يسمّى ذلك بالإستصحاب القهقري، مثاله أنّه إذا ثبت أنّ صيغة الأمر حقيقة في‌الوجوب في عرفنا وشكّ في كونها كذلك قبل ذلك حتّى يحمل خطابات الشارع على ذلك، فيقال مقتضى الأصل (يعني الإستصحاب) كون الصيغة حقيقة في ذلك الزمان بل قبله. ¹

خلاصه كلام شيخ انصارى(رحمه الله): «بدان‌كه گاهى مطلبى را در خطابات شرع مى‌نگريم كه به نام خاصّى است و شك داريم كه اين نام از چه زمانى بوده؛ در اين صورت مى‌گوييم به «استصحاب قهقرى» اين نام از زمان قبل بوده؛ زيرا اگر اين نام در زمان بعد به وجود آمده و در زمان قبل نبوده، معناى آن اين است كه در زمان قبل معناى ديگرى به‌جز معناى بعد داشته و اين خلاف مقتضاى اصل است». سپس مثال آن را به صيغه امر مى‌زنند كه مى‌بينيم در زمان ما به معناى وجوب است و شك داريم آيا در زمان سابق (زمان پيامبر اسلام(ص) و ائمه معصومين(عليهم السلام)) چنين بوده يا معناى ديگرى غير از وجوب داشته است. آن‌گاه مى‌گوييم به مقتضاى اصل (استصحاب قهقرى) صيغه امر در زمان آنان هم حقيقت در وجوب بوده است. شيخ انصارى(رحمه الله) در دنباله اين كلام مى‌فرمايد: «سابقاً گفتيم كه مسئله استصحاب قهقرى در باب الفاظ، مورد اتفاق بوده است».

اما كلام مرحوم صاحب جواهر: «وامّا إنْ اختلفت البلدان فيه على وجه لم يعلم عادة عصره(ع) فالمشهور بين المتأخّرين بل لعلّ عليه عامّتهم أنّه كان لكلّ بلد حكم نفسه... ² امّا إذا لم يعلم فقد يتّجه ذلك لكلّ لا لما ذكروه لاستصحاب هذا الحال إلى زمن الخطاب فينساق الذهن حينئذٍ إلى أنّ لكلّ بلد حكم نفسه...». ³

درباره جريان ربا، نسبت به آنچه با كيل يا وزن خريد و فروش مى‌شود، اگر در