171آيه را آورد: ¹

(لَنْ يَنٰالَ اللّٰهَ لُحُومُهٰا وَ لاٰ دِمٰاؤُهٰا وَ لٰكِنْ يَنٰالُهُ التَّقْوىٰ مِنْكُمْ كَذٰلِكَ سَخَّرَهٰا لَكُمْ...) (حج:37)

گوشت و خون قربانى هرگز به خدا نمى‌رسد. بلكه آنچه به او مى‌رسد، پرهيزكارى شماست!

آنچه از تاريخ برمى‌آيد، اين است كه مهم‌ترين آداب و مناسك قبيله‌هاى عرب جاهلى - در عين بت‌پرستى - «آداب و رسومى چون تعظيم كعبه، طواف، حج و عمره، وقوف در عرفات و مزدلفه، قربانى شتران و تلبيه حج و عمره، از زمان حضرت ابراهيم در ميانشان باقى مانده بود و در همين آداب هم، حق و باطل را به هم آميخته بودند. ²

در بين اين مناسك، آيين تقديم قربانى، از جايگاه و اهميت خاصى برخوردار بود و بيشترين مايه تقرب به خدايان را همين عمل قربانى مى‌دانستند.

اسلام، با پالايش مناسك حج از آداب خرافى و بت‌پرستى و با دميدن روح خدايى و يگانه‌پرستى، آن را وارد در احكام امضايى خود كرد و الگوپذيرى از جانفشانى‌ها و فداكارى‌هاى حضرت ابراهيم(ع) و تمرين و نمايش صحنه‌هاى ماندگار آن پيامبر را در دستور كار و برنامه‌هاى دينى مسلمانان قرار داد.

قربانى در قرآن

حكم قربانى در قرآن، در سوره‌هاى بقره، حج و مائده آمده است. هر سه از سوره‌هاى مدنى هستند. سوره بقره در سال اول هجرت و سوره حج، در حدود سال ششم، مصادف با عزيمت ناموفق پيامبر اسلام به سفر حج، و سورۀ مائده در سال پايانى عمر شريف آن حضرت، نازل شده است. قرآن كريم در آياتى مى‌فرمايد:

(وَ أَتِمُّوا الْحَجَّ وَ الْعُمْرَةَ لِلّٰهِ فَإِنْ أُحْصِرْتُمْ فَمَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الْهَدْيِ... فَإِذٰا أَمِنْتُمْ فَمَنْ تَمَتَّعَ بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجِّ فَمَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الْهَدْيِ...) (بقره: 196)

اعمال حج را با قصد قربت به پايان رسانيد و اگر در تنگنا قرار گرفتيد، آنچه از قربانى