124ممكن است به خاطر بزرگ بودن ستون موجود در آن محل باشد.
پاسخ: جمره خواه به معناى ستون باشد يا محل اجتماع سنگريزه‌ها - كما هو الحق - بزرگ و كوچك دارد؛ زيرا هرگاه قطعه زمينى كه سنگ بر آن مى‌ريزند، بزرگ‌تر باشد، واژه عظمى در آن به‌كار مى‌رود و اگر كوچك‌تر باشد، از واژه صغرا استفاده مى‌شود. بنابراين تعبير به «عظمى» در بعضى از روايت، تأثيرى در سرنوشت مسئله مورد بحث ندارد؛ زمين بزرگ و كوچك، خانه بزرگ و كوچك، راه‌هاى بزرگ و كوچك، تعبيرات معمولى ما در فارسى است؛ در عربى نيز شبيه آن ديده مى‌شود.
هرگاه به تنوع موارد استعمال كلمه «عظيم» در قرآن مجيد مراجعه كنيم، خواهيم ديد اين واژه به هر چيزى كه به نوعى داراى بزرگى، عظمت و وسعت باشد، اطلاق مى‌گردد.
ب) در بعضى از روايات آمده است:
«... ثُمَّ ائْتِ الْجَمْرَةَ الْقُصْوَي الَّتِي عِنْدَ الْعَقَبَةِ فَارْمِهَا مِنْ قِبَلِ وَجْهِهَا وَ لا تَرْمِهَا مِنْ أَعْلاهَا». 1اين تعبير مى‌تواند اشاره به ستون باشد كه از رمى كردن قسمت بالاى آن نهى شده است.
پاسخ: اين تفسير براى روايت صحيح نيست؛ زيرا اگر مقصود بيان اين بود كه بالاى آن را رمى نكن، بلكه روبه‌رو را رمى كن، كلمه «من» در اينجا صحيح نبود؛ بايد بگويد: «فَارْمِ وَجْهَها وَ لا تَرْمِ أَعْلاها»؛ زيرا رمى فعل متعدّى است و بدون «من» متعدّى مى‌شود. گفته مى‌شود: «رميت الجمرة». هرگز نمى‌گويند: «رميت من الجمرة».
در نتيجه «من» در اينجا اشاره به محلى است كه شخص رمى‌كننده در آنجا مى‌ايستد و همان‌گونه كه گفتيم، جمره عقبه در وسط يك سراشيبى واقع شده بوده و دستور داده شد است كه از طرف پايين، كه در روبه‌روى آن واقع مى‌شد، آن را رمى كنند نه از طرف بالا؛ يعنى جمره را دور نزنند و در طرف بالاى تپه قرار نگيرند؛ زيرا سنت پيامبر(ص) چنين بوده است.
ج) تغييراتى كه در مشاعر حج به وجود آمده، به خاطر حساسيتى است كه قاطبه