62و قول خداوند متعال: «و محاصره كنيد و در هر كمينگاه، بر سر راه آنها بنشينيد»، يعنى فقط به دستيابى به آنان اكتفا نكنيد، بلكه آنان را قصد كرده، و در زندانها و قلعههايشان حصار بكشيد، و در راهها و گذرگاههايشان مواظبشان باشيد تا راه گسترده را برايشان تنگ، و آنان را مجبور به كشتهشدن يا اسلامآوردن نماييد.
نقد
اولاً: بسيارى از مفسران اهل سنت، اين آيه را مقيد به عصر پيش از دعوت كردهاند؛ مانند ابنالعربى. او در ذيل آيه (وَ اقْعُدُوا لَهُمْ كُلَّ مَرْصَدٍ) مىگويد: «قال علماؤنا: في هذا دليل على جواز اغتيالهم قبل الدعوة» 1؛ «علماى ما گفتهاند: اين آيه دليلى است بر جواز ترور قبل از دعوت».
«قرطبى» نيز مىگويد:
أي اقعدوا لهم في موضع العزة حيث يُرصدون وهذا دليل على جواز اغتيالهم قبل الدعوة. 2
بنشينيد براى كمينكردن بر آنان در موضع عزت و اين دليل است بر جواز ترور آنان قبل از دعوت.
ثانياً: اين آيه مربوط به مشركانى است كه اهل فتنهگرى و توطئه بر ضد اسلام و مسلمانان بوده، و از پذيرش دعوت اسلام توسط عموم مردم جلوگيرى مىكردهاند.
2. تاريخ
صاحب مقاله براى اثبات مدعاى خود به برخى وقايع تاريخى استدلال كرده است:
الف) قصه مقتل كعب الاشرف
ابناسحاق مىنويسند: خبر شكست مشركان در بدر و كشتهشدن تعدادى از آنان و