295
جامعه‌شناسى امامزادگان در ايران
هر كدام از ما در اطراف محل زندگى خود با زيارتگاه امامزادگان زيادى مواجه شده‌ايم. اگر به مسافرتى نيز برويم در مسير راه، ده‌ها امامزاده مشاهده مى‌كنيم. در مسيرهاى صعب، بالاى كوه، در روستاهاى كوچك و بسيارى جاهاى باور نكردنى، مقبره‌هايى به نام امامزاده مشاهده كرده‌ام. اين مكان‌ها كه اكثراً مقبره فرزندان و نوادگان ائمۀ معصومين است، كاركرد و نقش فراوانى در زندگى اجتماعى ما ايرانيان ايفا كرده‌اند. در اكثر روستاها، در كنار امامزاده، قبرستان روستا نيز بنا شده است.
فعاليت‌هاى جمعى روستا، اعياد و عزاداراى‌ها، خصوصاً عزادارى روز عاشورا از امامزاده آغاز مى‌شود و يا در آن پايان مى‌يابد. مسافران و گذرى‌ها نيز معمولاً از امكانات امامزاده استفاده مى‌كنند. بسيارى از مريض‌ها، حاجتمندان و... براى امامزاده نذر و نياز مى‌كنند. و حاجات خويش را از طريق امامزاده از خداوند طلب مى‌كنند. در يك كلام امامزاده‌ها هويت خاصى به مذهب شيعه و پيروان آن داده‌اند كه در هيچ جامعه‌اى يافت نمى‌شود. وقايع تاريخى و سياسى و اجتماعى خاص، كتاب‌ها، فيلم‌ها، داستان‌ها و مقالات مختلفى بر اين مبنا شكل گرفت. 1.
نتيجه‌گيرى
زيارت، يك عمل تكرارى و بى‌روح نيست. زاير، نبايد به ظواهر، شكل‌ها، ساختمان‌ها، در و ديوار و نور و رواق بنگرد و از عظمت و معنويت معصومين غافل شود. سختى سفر جهت زيارت ائمۀ اطهار باعث ديدار ائمه از زاير در قيامت و كاهش گناهان او مى‌شود. از ديدگاه سنت اسلامى، زيارت مؤمن در هر دو حال حيات و مرگ ثواب و اجر فراوان دارد، به‌ويژه اگر او، امام و پيشواى مؤمنان باشد.
به‌علاوه زيارت قبور انبيا و اوصياى آنان ترويج شعاير دين و زنده نگاه داشتن