290اما «زيارت» اگر چه در اصل، به معناى قصد كردن و ملاقات نمودن است، 1 ولى در معناى اصطلاحى متداول آن، به هرگونه ديدار و ملاقاتى زيارت اطلاق نمى‌شود.
بلكه زيارت ملاقات با اشخاص و ديدار از اماكنى است كه از نظر زيارت‌كنندگان داراى احترام، شرافت، برترى و خارق‌العادگى مى‌باشند. همين مفهوم را نيز مى‌توان در متون دينى مشاهده نمود؛ مثلاً، در متون دينى به ما تأكيد مى‌شود كه به زيارت عالمان دين برويم 2 و يا خانۀ خدا و قبر شريف پيغمبر صلى الله عليه و آله و قبور شريف امامان شيعه عليهم السلام را زيارت كنيم. 3 بدين‌روى، افراد به زيارت چهره‌هاى علمى و معنوى مى‌روند و يا زاير اماكن عاليه و مشاهد مشرفه مى‌شوند تا از اعتبار، قدسيت، فضيلت، معنا و روحانيتى كه در شخص و يا مكان مزبور وجود دارد، بهره‌مند گردند.
حال با اين توضيح، هنگامى كه اصطلاح «جامعه‌شناسى زيارت» را به كار مى‌بريم، مقصود عبارت از مطالعۀ آن دسته از رفتارهاى گروهى، جمعى و جامعه‌اى است كه عرفاً به عنوان عمل «زيارتى» 4 ناميده مى‌شود. مطالعۀ منظم و روشمند رفتار يك گروه كوچك، كه به زيارت امامزاده روستاى خود مى‌رود «جامعه‌شناسى زيارت» است، مطالعۀ جامعه‌شناسانۀ اعمال يك جمع چند هزار نفرى كه به زيارت امام رضا عليه السلام مى‌روند هم «جامعه‌شناسى زيارت» است. همچنين مطالعه حالات، حركات و سكنات و رويه و رفتار يك جمع چند ميليونى كه سالانه به زيارت خانه خدا مشرف مى‌شوند نيز «جامعه‌شناسى زيارت» است. در اين زمينه، كوچكى يا بزرگى عرصۀ عمل اجتماعى و مطالعه آن، تفاوتى در صدق عنوان اصطلاح مورد بحث پديد نمى‌آورد، هرچند ممكن است تفاوت‌هاى عمقى را براى يك جامعه‌شناس ظاهر سازد.
همين معنا را با عبارت ديگرى نيز مى‌توان توضيح داد. هنگامى‌كه پديدۀ زيارت را