81براساس آيه شريفه، اگر انسان مُعتقَدش صحيح باشد، پيوسته در حال صعود و تكامل است؛ خواه در عالم طبيعت باشد يا در عالم برزخ و قيامت.
آيه چهار- وَ لِكُلٍّ دَرَجٰاتٌ مِمّٰا عَمِلُوا وَ مٰا رَبُّكَ بِغٰافِلٍ عَمّٰا يَعْمَلُونَ (انعام: 132)
و براى هر كدام از آنها درجاتى است بر طبق اعمالى كه انجام دادهاند و پروردگارت از اعمالى كه انجام مىدهند، غافل نيست.
وَ لِكُلٍّ دَرَجٰاتٌ مِمّٰا عَمِلُوا وَ لِيُوَفِّيَهُمْ أَعْمٰالَهُمْ وَ هُمْ لاٰ يُظْلَمُونَ (احقاف: 19)
و براى هر كدام از آنها درجاتى است طبق اعمالى كه انجام دادهاند، تا خداوند كارهايشان را بىكم و كاست به آنان تحويل دهد و به آنها هيچ ستمى نخواهد شد.
«درجات»، جمع درجه معمولاً به پلههايى گفته مىشود كه از آن بالا مىروند و «دركات» جمع درْكَ» (بر وزن مرگ) به پلههايى گفته مىشود كه از آن به پائين حركت مىكنند. لذا در مورد بهشت، درجات و در مورد دوزخ، دركات گفته مىشود. ولى در آيه مورد بحث، با توجه به اهميت مقام بهشتيان و از باب تغليب، از هر دو با «درجات» ياد شده است. 1
چنانكه ملاحظه مىشود هر دو آيه، تكامل و ارتقاى درجات مؤمنان و سقوط درجه دوزخيان را مطلقا مرهون و معلول عمل صالح و ناصالح آنان دانسته است؛ به عبارت ديگر آيه تأكيد مىكند تمام مقامها،