155شده دانسته، مىگويد: «آنان توجه نكردهاند كه در روايات آمده است ثواب عبادت را هديه كنيد، نه اينكه خود عبادت را به نيابت انجام دهيد»! 1
البته تقسيم ابن آل شيخ مردود است؛ چون احاديث فراوانى كه همه اهلسنت نيز به صحت آن اذعان دارند، صريح در جواز نيابت از ميت است، مانند مواردى كه راوى از پيامبر اكرم(ص) درباره عبادتى كه از ميت فوت شده سؤال كرده كه آيا مىتواند به جاى او آن عبادت را انجام دهد و حضرت(ص) با بيان تعابيرى كه صريح در جواز نيابت است، پاسخ مثبت داده است. مانند:
«من مات وعليه صيام، صام عنه وليه» 2و
«إنّ أمي ماتت وعليها نذر؟ فقال: اقضِهِ عنها». 3
به هر حال اختلاف عميق وهابيان در مسئله انتفاع ميت از خيرات، مسئلهاى قابل تأمل است كه اگر در مجالى مستقل ريشهاى و عميق بررسى شود، اختلاف مبانى و تناقض رويكرد آنان در اين گونه مسائل به خوبى آشكار مىگردد.
گفتار چهارم: چهل تعبير رسا و بيّن در تأثير خيرات بر تكامل برزخى اموات
مقدمه
بحثى كه در اين گفتار بررسى مىشود، از مهمترين مباحث كتاب به شمار مىرود؛ زيرا با وجود فراوانى، گستره و تنوع احاديث مربوط به