144

ب) ديدگاه علماى شيعه

يك- محقق حلى(رحمه الله) عنوان مسئله مورد بحث را اينگونه آورده است:

«كل ما يفعله الحي من القُرب يجوز ان يجعل ثوابها للميت»؛ «هر يك از قربات را كه شخص زنده انجام مى‌دهد جايز است ثواب آن را براى ميت در نظر بگيرد». وى سپس به رواياتى در اين باب تمسك كرده و به شبهات وارده نيز پاسخ داده است. ¹

دو- علامه حلى(رحمه الله) براى مسئله 263 كتاب «تذكرة الفقهاء» اين عبارت را انتخاب كرده است:

«كل ما يفعل من القرب و يجعل ثوابه للميت، فإنه يصله نفعه»؛ «هر يك از مقرّبات كه به جا آورده شود و ثواب آن براى ميت در نظر گرفته شود، ميت از آن منتفع مى‌شود». سپس در ادامه مى‌گويد: «انتفاع ميت از دعا، استغفار، صدقه و واجبات نيابت بردار، اجماع (علماى اسلام) است و اما ساير خيرات و قُربات نيز به اعتقاد ما به ميت مى‌رسد و از آن منتفع مى‌شود». ²

سه- جناب فاضل مقداد(رحمه الله) گفته است: «بدان كه اتفاق (علماى اسلام) بر اين است كه ثواب صدقه، حج، دعا، استغفار به ميت مى‌رسد و به اعتقاد اماميه ثواب ساير موارد نيز به ميت مى‌رسد». آن‌گاه براى اثبات ديدگاه اماميه به احاديثى استناد كرده است. ³

چهار- محقق سبزوارى(رحمه الله) گفته است: «اخبار فراوان دلالت دارد كه همه اعمال صالح به ميت مى‌رسد و به حال او مفيد است». ⁴