168وجه اشعار به صحت اقتدا اين است كه در صورت احتساب يا عدم ارائه صورى بودن نماز، اقتداى حقيقى تحقق پيدا مىكند. بنابراين براى عدم تحقق آن لازم است نيت صورى بودن يا عدم احتساب داشته باشد.
نتيجهگيرى
از سه روايتى كه براى فساد اقتدا در نماز معاده نقل شد، روايت اول و سوم ضعف سندى داشت؛ ولى روايت دوم معتبر بود و از نظر دلالت هيچكدام دالّ بر فساد اقتدا در نماز معاده نيست.
البته با توجه به فعل اميرالمؤمنين(ع) در روايت دوم، حداقل استحباب اعاده قابل استفاده است. همچنين امر به خواندن نماز، قبل يا بعد از جماعت اهل تسنن، گرچه روايت ضعيف باشد، از باب تسامح در ادله سنن اثبات ثواب مىنمايد.
ازاينرو محدث بحرانى مضمون اين روايات را در كنار اقتداى صورى و تكرار نماز در بيت، قسم سومى از شيوه نماز با اهل تسنن برمىشمارد. 1
گفتار سوم: وجوه جمع بين روايات
با توجه به آنچه گذشت، در ميان ادله اقتداى حقيقى در فضاى تقيه، روايات متعددى وجود داشت كه از نظر سند معتبر و از نظر دلالت نيز، ظاهر در اقتداى حقيقى بود. از طرف ديگر بين روايات دالّ بر فساد اقتدا نيز، بعضى روايات سنداً و دلالتاً بر اين قول دلالت داشت. بنابراين تعارضى بين روايات دال بر هر دو قول پديد مىآيد. از اينرو در اين گفتار به وجوه مختلف جمع بين اين دو دسته از روايات مىپردازيم. از آنجا كه روايات صحت يا فساد اقتدا به نماز فريضه و معاده را از همديگر تفكيك كرديم، در اين گفتار نيز، ابتدا به جمع روايات مربوط به نماز فريضه پرداخته، سپس تعارض بين روايات نماز معاده را مطرح مىكنيم.