160تشهّد، مأموم بايستد و دو ركعت ديگر اضافه كند؛ به نحوى كه مأمومين ديگر تصور كنند در حال خواندن نافله است. چنين مطلبى به هيچ وجه دلالت ندارد كه اگر اقتدا مىشد، اقتدا فاسد بود. گرچه از كلام زراره استفاده مىشود كه اساساً اقتدا به مخالف حتى در شرايط تقيه نيز، صحيح نيست؛ چراكه تعبير زراره چنين است:
«هَذَا لَا يَكُونُ عَدُوُّ اللهِ فَاسِقٌ لَا يَنْبَغِي لَنَا أَنْ نَقْتَدِيَ بِهِ وَ لَا نُصَلِّيَ مَعَهُ» ، ولى نمىتوان اين مطلب را قرينه دانست كه مراد امام(ع) نيز همين بوده است. البته زراره فقيه و از اصحاب خاص امام صادق(ع) به شمار مىرفته است، ولى چه بسا امام با توجه به مصالحى، اقتداى به عامه را در شرايط تقيه صحيح مىدانستند كه براى زراره چنين حكمى سنگين بوده است. از بعضى روايات استفاده مىشود زراره درباره مخالفين نظر سختگيرانهاى داشته كه كاملاً مورد تأييد امام(ع) نبوده است. مثلاً درباره نكاح با زن سنى چنين وارد شده است:
أبُوعَلِيٍّ الْأَشْعَرِيُّ عَنْ محمّد بْنِ عَبْدِ الْجَبَّارِ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ يَحْيَى عَنْ عَبْدِاللهِ بْنِ مُسْكَانَ عَنْ يَحْيَى الْحَلَبِيِّ عَنْ عَبْدِ الْحَمِيدِ الطَّائِيِّ عَنْ زُرَارَةَ بْنِ أَعْيَنَ قَالَ: قُلْتُ لِأَبِيعَبْدِاللهِ(ع) أَتَزَوَّجُ بِمُرْجِئَةٍ أَوْ حَرُورِيَّةٍ قَالَ لَا عَلَيْكَ بِالْبُلْهِ مِنَ النِّسَاءِ قَالَ زُرَارَةَ فَقُلْتُ وَ اللهِ مَا هِيَ إِلَّا مُؤْمِنَةٌ أَوْ كَافِرَةٌ فَقَالَ أَبُوعَبْدِاللهِ(ع) وَ أَيْنَ أَهْلُ ثَنْوَى اللهِ عَزَّ وَ جَلَّ قَوْلُ اللهِ عَزَّ وَ جَلَّ أَصْدَقُ مِنْ قَوْلِكَ إِلَّا الْمُسْتَضْعَفِينَ مِنَ الرِّجالِ وَ النِّساءِ وَ الْوِلْدانِ لا يَسْتَطِيعُونَ حِيلَةً وَ لا يَهْتَدُونَ سَبِيلًا. 1
زراره مىگويد به امام صادق(ع) عرض كردم: با زنى كه مرجئى يا حرورى است مىتوانم ازدواج كنم؟ فرمودند: خير! با زنان ابله ازدواج كن. گفتم: چنين زنى يا كافر است يا مؤمن. حضرت فرمودند: پس كسانى كه در كلام خدا استثنا شدهاند كجا قرار مىگيرند؟ گفته خدا از گفته تو به حقيقت نزديكتر است كه: مگر مستضعفين از مردان، زنان و بچههايى كه نه چارهاى دارند و نه راهى.