159 تقريب استدلال

در اين روايت كه از آن به موثّقه ياد شده است، ¹ حمران از امام صادق(ع) عبارتى از كتاب اميرالمؤمنين(ع) براى زراره نقل مى‌كند مبنى بر اينكه وقتى نماز جمعه خوانده مى‌شود با آنها نماز بخوانيد. ولى زراره چنين حكمى را بر نتافته و اقتدا به عامى را كه فاسق و دشمن خداست، قبول نكرده و فرموده حضرت را از روى تقيه مى‌داند. امام صادق(ع) با مراجعه زراره، فرموده خود را اين‌گونه تكميل مى‌كنند كه در كتاب على(ع) چنين است كه دو ركعت را با آنان بخوانيد و بعد از تمام شدن نماز جمعه، دو ركعت اضافه كنيد. زراره در پايان با طرح اين جمله:

« فَأَكُونُ قَدْ صَلَّيْتُ أَرْبَعاً لِنَفْسِي لَمْ أَقْتَدِ بِهِ » و جواب مثبت امام(ع)، خيالش راحت شده و آرام مى‌گيرد.

وجه دلالت اين روايت بر عدم صحت اقتدا اين است كه مفروض زراره اين بوده كه مخالفين حتى در فضاى تقيه صلاحيت اقتدا را ندارند. لذا وقتى از امام(ع) سؤال كردند، ايشان نيز بر همين برداشت صحّه گذاشته و حكم واقعى مبنى بر عدم صحت اقتدا و لزوم خواندن نماز فرادا را بيان كردند. پس بيان حكم

« فَصَلُّوا مَعَهُمْ » ، همان‌طوركه زراره برداشت كرده، از باب تقيه بوده است و امام(ع) بنابر مصالحى، تمام عبارت كتاب على(ع) را براى حمران بيان نكرد و آن را در حضور زراره تكميل كردند. ²

اشكال اول

در اين روايت، نحوه خواندن شركت در نماز جمعه و خواندن نماز ظهر، تعليم داده شده است. اما اين مطلب، بيانگر فساد اقتدا نيست. آنچه از كلام امام(ع) استفاده مى‌شود، بيش از اين نيست كه در صورت شركت در نماز جمعه، بعد از ركعت دوم و