71

ب) سنت نبوى ¹

دومين منبع مورد اجماع همه مسلمانان در شناخت معارف دينى، سنت نبوى است؛ اگرچه در بعضى ضوابط و قواعد، اختلاف‌نظرهايى وجود دارد.

سنت، در لغت، به معناى راه و روش است؛ اعم از اينكه نيكو باشد يا زشت؛ حسنه باشد يا سيئه. در آيات و روايات نيز به همين معناى لغوى آمده است؛ چنان‌كه خداوند در قرآن مى‌فرمايد: ( قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِكُمْ سُنَنٌ ) ²؛ «پيش از شما، سنت‌هايى وجود داشت». زجاج مى‌گويد: «معناى اين آيه، اهل‌السنن مى‌باشد كه مضاف آن حذف شده است». ³ در روايات نيز آمده است:

«...مَنْ سَنَّ في الاْسلامِ سُنّة حَسنةً... و مَنْ سَنَّ في الْاسلامِ سُنّة سَيّئةً...» . ⁴

اما معناى اصطلاحى سنت، در هر علمى، معناى خاصى دارد؛ چنان‌كه نزد محدثان، اين‌گونه تعريف شده است:

ما اثر عن النبي(ص) من قول او عمل او تقرير او صفة خلقية او خلقية او سيرة سواء اكانت قبل البعثة ام بعدها.

آنچه از پيامبر(ص) رسيده است. اعم از سخن، فعل، تقرير يا ويژگى