124از سخنان سلفيه درباره مخالفتشان با مجاز، به دست مىآيد كه نقش مجاز در مقابله با ظاهرگرايى، موجب شده است براى جلوگيرى از تأويل و نفى ظاهرگرايى، با مجاز نيز همانند تأويل و تفويض مخالفت كنند. اين مطلب را بعضى بهصورت صريح مطرح نمودند كه مجاز در مدرسه فكرى معتزله، نقش اساسى داشت؛ زيرا تكيهگاه تأويلهاى آنان و پذيرش مسئله خلق قرآن، به مجاز بازمىگردد. 1
ارزيابى و نقد
برخلاف سلفيه، بسيارى از بزرگان علوم بلاغى و قرآنى، وجود مجاز در قرآن را پذيرفتهاند كه از ميان آنان مىتوان به زركشى، سيوطى و تفتازانى اشاره كرد. محققان معاصر نيز به اشكالات سلفيان در اينباره جواب گفتهاند 2 كه در اينجا به نظر دو نفر از معاصران اكتفا مىكنيم:
«محمد بن علوى مالكى» در كتاب «مفاهيم يجب ان تصحح»، به ريشه تكفيرهاى وهابيت اشاره مىكند و آن را در نپذيرفتن مجاز عقلى در قرآن و سنت مىداند و مىنويسد:
بدون شك، مجاز عقلى، در كتاب و سنت بهكار برده شده است؛ از