98فرد برتر و قوىتر به فرد ضعيفتر، براى كمك به او، شفاعت اطلاق مىگردد. 1
اما در اصطلاح، شفاعت به معناى آن است كه افراد مقرب درگاه خداوند با واسطهشدن به آستان قدس الهى و با توجه به لياقت موجود در فرد شفاعتشونده، موجبات آمرزش گناهان او را فراهم آورند.
شفاعت يكى از اصول مسلّم اسلام است و حقيقتش اين است كه رحمت گسترده خدا و آمرزش او از طريق اولياى الهى كه حاملان فيض و وسائط رحمتاند، به افراد گنهكارى برسد كه لياقت بخشايشگرى او را دارند. اراده حكيمانه خداوند بر آن تعلق گرفته است كه فيض معنوى وى در آن سرا همانند اين سرا و بسان ديگر فيضهاى مادى و معنوى، از طريق اسباب خاصى و علل معينى، به دست افراد برسد. از اين نظر، اراده خداوند اين است كه گروهى به فرمان و اذن صريح او، در روز رستاخيز، با دعا و درخواست خويش، رحمت گسترده او را شامل گروهى از بندگان نمايند و آنان را از چنگال كيفرها و مجازاتهاى سنگين برهانند. 2
در آيات قرآن كريم و روايات امامان معصوم(عليهم السلام) به شفاعت توجه ويژهاى شده است. ازاينرو هيچ مسلمانى نمىتواند منكر وجود شفاعت در روز رستاخيز گردد؛ چنانكه خداوند مىفرمايد: (يَوْمَئِذٍ لاٰ تَنْفَعُ الشَّفٰاعَةُ إِلاّٰ مَنْ أَذِنَ لَهُ الرَّحْمٰنُ وَ رَضِيَ لَهُ قَوْلاً)؛ 3«در آن روز، شفاعت هيچكس سودى نمىبخشد؛ جز كسى كه خداوند رحمان به او اجازه داده و به گفتار او راضى است».
اين آيه، گذشته از آنكه دليل محكمى بر شفاعت است، نشان مىدهد كه شفاعت در آنجا بىحساب نيست. بلكه برنامه دقيقى دارد؛ هم درباره