75در زيارت جامعه كبيره نيز همه امامان(عليهم السلام)، محل بازگشت بندگان و حسابرس اعمالشان معرفى شدهاند: «وَ إِيَابُ الْخَلْقِ إِلَيْكُمْ وَ حِسَابُهُمْ عَلَيْكُمْ» 1؛ «بازگشت خلق، به سوى شماست و محاسبه اعمال آنان بر عهده شما نهاده شده است».
6. شهادت به حيات اهلبيت(عليهم السلام) و شنوا و بينا بودن ايشان
همه ما مىدانيم كه ماهيت واقعى انسان را روح او تشكيل مىدهد. جسم در واقع، ابزارى است در دست روح تا با آن بتواند با زندگى در اين دنيا و رفتارهاى اختيارى، به كمال دست يابد. ازاينرو، وجود انسانها با مرگ، پايان نمىيابد. بلكه ارواح آنان در عالمى ديگر، به حيات خود ادامه مىدهد.
اين مسئله درباره همه انسانها صادق است و فرقى از اين جهت، ميان آنان وجود ندارد. با اين حال، زنده بودن برخى از افراد، حتى پس از پايان حيات دنيوى آنان، مورد تأكيد قرار گرفته است؛ براى مثال، خداوند در قرآن كريم درباره شهدا مىفرمايد:
(وَ لاٰ تَحْسَبَنَّ الَّذِينَ قُتِلُوا فِي سَبِيلِ اللّٰهِ أَمْوٰاتاً بَلْ أَحْيٰاءٌ عِنْدَ رَبِّهِمْ يُرْزَقُونَ) (آلعمران:169)
هرگز گمان مبر كسانى كه در راه خدا كشته شدند، مردگاناند! بلكه آنان زندهاند و نزد پروردگارشان، روزى داده مىشوند.
اين آيه در مقام اثبات حياتى حقيقى و برتر براى شهداست و بيانگر آن است كه پس از مرگ، نه تنها از حضور و حيات و قدرت روحى آنان كم نمىشود، بلكه بر گستره اشراف و وسعت وجودى آن اضافه مىگردد.
اين حقيقت درباره پيامبر(ص) و ائمه(عليهم السلام) نيز در مراتبى بالاتر، صادق است. آن بزرگواران با داشتن مناصب و مقاماتى كه پيشتر به آنها اشاره شد، از چنان قدرت روحى و معنوى برخوردارند كه اكنون نيز پس از رحلت، برتمامى عالم اشراف دارند و