104

1. غسل زيارت

يكى از مستحبات زيارت امامان معصوم(عليهم السلام)، انجام دادن غسل پيش از ورود به حرم آن بزرگواران است. غسل زيارت، هم قبل از آغاز سفر زيارتى و هنگام بيرون رفتن از خانه و شهر و پيش از شروع مسافرت، مستحب است و هم قبل از تشرف به حرم مطهر امامان معصوم(عليهم السلام). ¹ در استحباب غسل زيارت براى تمام معصومان(عليهم السلام)، به روايات فراوانى استناد شده است؛ براى مثال، «سليمان بن عيسى» از پدر خود نقل مى‌كند كه از امام صادق(ع) پرسيد: «اگر قادر به زيارت حضورى نباشم، چگونه مى‌توانم شما را زيارت كنم؟» حضرت در پاسخ فرمود:

يَا عِيسَى إِذَا لَمْ تَقْدِرْ عَلَى الْمَجِيءِ، فَإِذَا كَانَ فِي يَوْمِ الْجُمُعَة، فَاغْتَسِلْ أَوْ تَوَضَّأْ وَ اصْعَدْ إِلَى سَطْحِكَ وَ صَلِّ رَكْعَتَيْنِ وَ تَوَجَّهْ نَحْوِي، فَإِنَّهُ مَنْ زَارَنِي فِي حَيَاتِي، فَقَدْ زَارَنِي فِي مَمَاتِي وَ مَنْ زَارَنِي فِي مَمَاتِي فَقَدْ زَارَنِي فِي حَيَاتِي. ²

اى عيسى! اگر قادر به آمدن نيستى، در روز جمعه، غسل بجا آور يا وضو بگير و آن‌گاه به پشت‌بام برو و دو ركعت نماز بگزار و توجه خود را به سوى ما قرار ده. همانا هركس مرا در حياتم زيارت كند، گويا پس از مرگ نيز زيارتم كرده است و هركس مرا پس از مرگ زيارت كند، گويا در حياتم زيارت كرده است.

درباره استحباب غسل زيارت، حكمت‌ها و نكات اخلاقى - تربيتى متعددى ذكر شده است كه مى‌توان آنها را در موارد زير خلاصه كرد:

الف) پاكيزگى تن براى رعايت ادب حضور

نخستين هدف از انجام‌دادن غسل زيارت، طهارت و پاكيزگى جسمى است. در واقع غسل زيارت، فضاى مطلوب‌ترى را در اماكن زيارتى ايجاد مى‌كند. ادب تشرف به