216سياسى ندانيم، بلكه حج و زيارت، حوزه تعامل مشترك بين ما و كشور ميزبان است. البته افراد ناآشنا و غير مرتبط با حوزه حج و زيارت نبايد با اظهارات غيرمسئولانه در ايران، در حج زائران ايرانى اختلال ايجاد كنند.
موضوع حساس دوم، مراسم برائت از مشركين است كه شايعاتى درباره برگزارى آن در مكه مكرمه مطرح شده بود. سرپرست حجاج ايرانى در اين باره نيز صراحتاً اعلام كرد: «مراسم برائت از مشركين، طبق روال سنوات گذشته، در زمان مقرر، در عرفات برگزار مىشود و هيچ تغييرى در زمان و مكان و برنامههاى آن صورت نگرفته است».
اما موضوع مهم ديگرى كه اميرالحاج به آن پرداخت، برگزارى دعاى كميل در بينالحرمين بود. به گفته وى، زائران ايرانى همه آموزشهاى لازم را براى برگزارى مطلوب اين مراسم ديدهاند و از اين نظر، مراسم دعاى كميل نزد مسئولان عربستان، همواره نماد و نمونه نظم و انضباط بالاى زائران ايرانى معرفى شده است.
رژه فقر در خيابانهاى مكه
مسكن، يكى از نيازهاى اوليه و اساسى زائران بيتالله الحرام در موسم حج است كه ارتباط مستقيمى با فقر و غناى زائران و كشورهاى آنان دارد. كارتون خوابى، چادرهاى متحرك، ميهمانپذيرها و هتلها و آپارتمانها از گونههاى مختلف اسكان در حرمين است. زائران فقير از كشورهاى آفريقايى و آسيايى كه غالباً به شكل گروههاى چند نفره وارد اين سرزمين مقدس مىشوند، در حاشيه خيابانها و نزديك هتلهاى بزرگ مستقر شده و گاهى از كمكهاى غذايى و مالى ساكنان همين هتلها بهرهمند مىشوند. در ايام تشريق اين نوع اسكان نمود بيشترى دارد. در اين ايام، شمار بسيارى از اين نوع زائران، در حاشيه دوسوى مسير رفت و آمد به جمرات استقرار يافته و طبخ و حلق را به شيوهاى كاملاً ابتدايى و صد البته غيربهداشتى، انجام مىدهند. جابهجايىهاى مكرر، اسكان در مكانهاى آلوده و متعفن و محدوديت امكانات حمام و نظافت شخصى،