68«موثق» ناميده مىشود.
البته بين علماى اماميه، در شرطيت صفت «ضبط» براى راوى، بهصورت مستقل اختلاف وجود دارد. برخى مانند شهيد ثانى؛ معتقدند كه قيد «ضبط» براى راوى، با وجود شرط «عدالت» بيهوده است؛ زيرا اگر راوى عادل باشد، روايات وى قطعاً حالت ضبط را دارد و عدم ضبط به عدم عدالت برمىگردد. 1
جايگاه عدالت در حوزه نقل خبر
چنانكه گفته شد، برخى مفاهيم فقط در يكى از حوزههاى علوم اسلامى بهكار مىروند؛ اما بعضى ديگر، عام است و در تمام حوزهها و ابواب متعدد مطرح مىشوند. عدالت از مفاهيم عامى است كه در زمينههاى مختلفى از قبيل فقه، عبادات، معاملات و همچنين حوزه نقل خبر از آن بحث مىشود. عدالت فقهى را نيز مىتوان در ابواب مختلفى نظير شهادات، قضاوت، حدود، مرجعيت، امامجمعه و جماعت و نقل خبر مشاهده كرد.
مهم آن است كه مفهوم عدالت در هريك از اين ابواب، ويژگىهاى خود را دارد، براى مثال در باب «شهادات»، ازآنجاكه اين مفهوم هم در باب حقالناس و هم حقالله، تأثير جدى بر مال، جان، عِرض و بُضع دارد، هيچ كجا شرط عدالت استثنا نشده است؛ ولى در باب «امامجماعت»، هرچند حد عدالت در اين باب در رتبهاى بالاتر از باب شهادت است، بهدليل اينكه نماز مسئلهاى عبادى و مربوط به حقالله است و ازسويى، اهتمام شريعت بر جماعت انكارناپذير است، احراز عدالت در اين باب، از تسامح بيشترى برخوردار، و اقوا اين است كه «حسن ظاهر» در احراز عدالت كفايت مىكند؛ زيرا كاشف تعبدى از وجود ملكه است.
اما هنگامى كه مفهوم عدالت را در باب«قضاوت» بررسى مىكنيم، درمىيابيم كه حد