131
عبدالعزيزبنصدّيق غمارى 1
«عبدالعزيزبنصديق غمارى» نيز از كسانى است كه آثار نسبتاً مفصلى در اين زمينه دارد. او درباره راويان شيعى نوشته است:
راوى شيعه همانند ديگر راويان است؛ اگر ثقه و ضابط باشد، حديثش صحيح است و پذيرفته مىشود و اخذ به اخبار ايشان، واجب است و رد روايات آنان حرام، و تمام دانشمندان اهل حديث بر همين روش عمل كردهاند. از پيشگامان در اين زمينه، امامبخارى و مسلم مىباشند كه بىشمار از راويان شيعى، بلكه غالى در تشيع، روايت نقل كردهاند. پس تخريج احاديث راويان شيعى در صحيحين، بزرگترين و بالاترين دليل است كه راوى شيعى، اگر عادل و ضابط باشد، در صحت احاديثش همانند ديگر راويان است. كتب رجال مانند «تهذيب الكمال»، «تهذيب التهذيب»، «الميزان» و «لسانالميزان» و غير آن نيز پر از راويان شيعهاى است كه بزرگان جرحوتعديل، ايشان را توثيق كردهاند. بلكه با مطالعه لسانالميزان، درمىيابيم كه ابن حجر، تعداد زيادى از راويان شيعه را از كتب رجالى شيعيان مانند رجال كشى و رجال نجاشى نقل، و تنصيص بر وثاقت ايشان مىكند. پس حديث راوى شيعى ثقه رد نمىشود؛ مگر بهوسيله كوتاهفكران و كسانى كه علمشان اندك است. ايشان آگاهى ندارند كه بزرگان اهل سنت و حديث بر احتجاج به احاديث راويان شيعى ثقه، اتفاق كردهاند. 2