77
ديدگاه على مبارك پاشا
استاد على بن مبارك بن سليمان روجى، متوفاى سال1311ه.ق است. او وزير مشاغل همگانى (عمومى) دولت مصر و يكى از اركان خيزش علمى و عمرانى در مصر بود. استاد على، به دانش فراوان و نيز زحماتى كه براى تأسيس چاپخانه عربى، احداث پلهاى خيريه، خطوط راه آهن، دارالعلوم و كتابخانه خديويه كشيده است، اشتهار دارد. كتاب ايشان، «الخطط التوفيقيه» نام دارد كه يك منبع غنى و مطمئن در تاريخ معاصر مصر است. ارزش علمى كتاب استاد على، بر هيچ مصرى صاحب فضلى پوشيده نيست.
استاد على درباره مزار منسوب به حضرت زينب(عليها السلام) در مصر مىگويد: «من در كتابهاى تاريخى نديدهام كه بانو زينب، دختر على(عليها السلام)، در زمان حياتش به مصر آمده باشد يا بعد از وفاتش او را به مصر آورده باشند». دانشمند مورد اعتماد و الگو، ابوحسين محمد بن جبير أندلسى غرناطى، در سفرنامه خود كه در اواخر قرن ششم هجرى آن را نگاشته است، در اين باره مىگويد:
مزارهايى كه متعلق به بانوان علوى (رضى الله عنهن) مىباشد و شاهدان عينى در مصر آن را مشاهده كردهاند و نيز مزارهايى كه بر اساس منابع مسلّم تاريخى و فراوانى اخبار و روايات تاريخى، به صحت وجودشان در مصر پى بردهايم، عبارتاند از: 1. مزار امكلثوم، بنت قاسم بن محمد بن جعفر. 2. مزار بانو زينب، بنت يحيى بن زيد بن على بن حسين بن على بن ابىطالب(ع) . 3. مزار امكلثوم، بنت محمد بن جعفر. 4. مزار ام عبدالله بن محمد.
سپس [استاد على] مىگويد: «تعداد اين مزارها بيشتر از اين مزارهايى است كه [ابن جبير] آورده است». با اين وجود، از مزار بانو زينب، خواهر امام حسين(ع)، سخنى به ميان نمىآورد. در كتاب «مزارات» سخاوى آمده است:
بر اساس آنچه كه از پيشينيان نقل شده است، هيچ يك از فرزندان نسبى امامعلى(ع) در مصر ديده از جهان فرو نبستهاند و آنچه كه درباره وفات