116حج برود، بايد هزينه را نگهدارى نمايد؛ ولى اگر در همان سال، از هيچ طريقى، رفتن به حج ممكن نيست، مستطيع نشده و نگهدارى پول لازم نيست. 1
فرض دوم: از حيث صحت بدن يا باز بودن راه مشكل دارد:
امام خمينى(رحمه الله) در اين باره مىفرمايد: «كسى كه از جهت مالى استطاعت دارد، ولى از جهت صحت بدن يا باز بودن راه، مستطيع نيست، مىتواند در مال تصرف كند و خود را از استطاعت مالى خارج كند». 2
بر اين اساس، وظيفه ديگرى متوجه اين فرد نيست.
فرض سوم: شخص استطاعت مالى دارد و اطمينان دارد كه در سال هاى آينده، از حيث سلامت و باز بودن راه، استطاعت پيدا مىكند: آيا لازم است استطاعت مالى خويش را حفظ نمايد؟
امام خمينى در اين باره فرموده است:
اگر در سالِ استطاعت مالى، از جهت صحت بدن يا باز بودن راه، استطاعت نداشته باشد، مىتواند در مال تصرف كند و خود را از استطاعت مالى خارج نمايد، حتى اگر اطمينان داشته باشد كه در سالهاى آينده، از آن جهات، استطاعت پيدا مىكند. 3
فرض چهارم: شخص علاوه بر استطاعت مالى، از جهات ديگر، مانند سلامت بدن و باز بودن راه، استطاعت دارد. ليكن هنوز ايام حج فرا نرسيده است؛ آيا مىتواند در مال تصرف كند و خود را از استطاعت خارج نمايد؟
حضرت امام(رحمه الله) در اين باره مىفرمايد: «كسى كه از جهت مالى استطاعت دارد و نيز از جهات ديگر هم استطاعت دارد و فقط وقت حج نرسيده، نمىتواند خود را از استطاعت خارج كند». 4
ايشان در مورد زمان حصول استطاعت مىفرمايد:
فرقى بين شهر حج؛ يعنى شوال، ذى قعده و ذى حجه و قبل از آن نيست؛ بنابراين بعد از تحقق استطاعت مالى، اگر ساير شرايط موجود باشد، نمىتواند خود را از استطاعت خارج كند؛ حتى در اوايل سال و قبل از ماههاى حج. 5