121و ترتيب احكام حج نيست». 1 ايشان با توجه به مرفوعالقلم بودن صبى، تكاليف حج را متوجه ولى دانسته، مىفرمايد:
از آنجا كه احرام صحيح تروكى را به دنبال دارد و صبى [چه مميز و چه غير مميز]، قابل تكليف نيست، مطابق روايت، وظيفه ولى است كه او را از محرمات باز دارد. 2
مطابق اين بيان، گرچه حديث رفع قلم، تكليف را از صبى برداشته است، اما در مورد حج، با توجه به روايات خاص، حفظ كودك از انجام محرمات بر عهده ولى گذاشته شده است و حتى در صورت اتيان ولى، بايد كفاره بپردازد.
آيتالله شبيرى زنجانى در تحليلى دقيق از اين بيان مىفرمايند:
بعضى از امور، از نظر مصالح، بين كبير و صغير متفاوت است؛ يعنى اگر صبى يك كارى را انجام بدهد يا يك كارى را ترك بكند، يك مصلحت يا مفسده الزامى از بين نرفته، و مصالح و مفاسد مربوط به كبير است. تروك احرام اگر از اين قبيل باشد، حق با آقاى خويى است كه ما دليل نداريم كه بگوييم طواف نساء بايد انجام بدهد تا زن بعداً برايش حلال بشود.
ولى برخى ديگر از امور، كبير و صغير ندارد؛ بلكه وجود خارجىاش مبغوض است؛ مثلاً بچهاى بخواهد اگر كسى را بكشد، وظيفه ولى است، بلكه وظيفه همه است كه مانع شوند؛ چون صدور قتل از مكلف و غيرمكلف مبغوض شرع است و تكليف نداشتن صبى، دليل نمىشود كه مكلفين نيز تكليف نداشته باشند. البته شارع با توجه به جهات و مصالح ديگرى، تكليفى را متوجه صبى نكرده است.