259براى سير در دنياى باطن است، براى مرور بر نفسانيات و اخلاقيات است. براى آن است كه ارزشهاى متعالى را در عمق وجود خويش پديد آورى و استقرار بخشى.
اگر دل را مأواى خوبىها و صالحات نمودى، اگر شوق به خير و تقوا در عشق به اللَّه را در دل مشتعل ساختى، ديگر «حسنات» و «صالحات»، جريان زلالى مىشود كه خودبهخود از آن چشمه مىجوشد و از درون به بيرون مىتراوشد و از «قلب»، به «اندام» مىرسد، و از «دل» بر «ديده» اثر مىگذارد.
اگر در اين سفر به ديدار محبوبت مىروى، بايد چهره جان را هم بيارايى و «جمال باطن» را هم داشته باشى. اخلاق، زيبايى درون است كه به ظاهر جارى مىشود. تقوا، هدايت باطنى است كه در عمل خارجى، راه مىنمايد. حج فرصت محاسبه است، آن را مغتنم بشمار. فضايل اخلاقى خود را بازرسى و بازشناسى كن. اگر نيست، پديد آور، اگر هست، تقويت كن. اگر اندك است، افزونش ساز.
خلاصه، اى حاجى در اين سفر به «خود» آى. چهره باطن و ظاهر خود را با اخلاق و رفتار زيبا بياراى. عزم خود را براى پيروى تام از دستورات آفريدگارت جزم نما. ايام حج، موسم «عبادت» است و عبادت، غذاى روح است. مناسك حج، در حقيقت مناجات و راز گفتن با خدا و نوعى دعاست، و دعا نردبان تعالى جان است.
ايام حج، دوره تزكيه و تهذيب و تربيت و ساختن و مقاومت كردن و تحمل نمودن است. ايامِ عفاف و كنترل و امساك و توجه