213كجاست كارهاى خوبى كه در دنيا انجام دادم؟» گفته مىشود: «با غيبتى كه از مردم كردى، از بين رفت و در عوض به آنها داده شد».
متقابلاً نامه اعمال برخى را به دستشان مىدهند، حسناتى در آن مىبيند كه آنها را انجام نداده است (و او حيران مىماند كه اين كارها را انجام نداده است). به او گفته مىشود، اين ثواب غيبتهايى است كه مردم از تو كردهاند.
به حسن بصرى گفته شد؛ فلانى از تو غيبت كرده است. حسن، هديهاى برايش فرستاد و به او پيام داد كه چون شما مقدارى از حسنات خود را به من هديه كردهاى، خواستم آن را جبران كنم. 1
ازاينرو اگر بر ذمّه حجگزار، حق و طلبى هست، او بايد آن را به صاحب حق بدهد يا موافقت و رضايت او را جلب كند، وگرنه اعمال و عبادات او در سفر حج، پذيرفته نخواهد شد.
لازم است زائر خانه خدا قبل از تشرف، مخارج زندگى زن و فرزندانش را تأمين كند؛ زيرا كسى كه اين توان را ندارد، مستطيع نيست و حج بر او واجب نمىباشد. امام صادق(ع) روايت كرده است كه پدر بزرگوارش در پاسخ سؤال از معناى سبيل در آيه شريفه: (مَنِ اسْتَطٰاعَ إِلَيْهِ سَبِيلاً) 2 فرمودهاند:
السَّبيل: السَّعَةُ في المالِ اذا كانَ يَحُجُّ بِبَعضٍ وَيَبقى بَعْضٌ لِقُوتِ عِياله. 3
سبيل، به معناى گستردگى در مال است؛ بهطورىكه با قسمتى از