119هيچ‌كس نمى‌تواند بدون عبادت پروردگار و ديگر اعمال صالحه، نور معرفت را در سويداى قلبش احساس كند. تابش انوار معرفت كه راه زندگى را براى سالك كوى حقيقت روشن سازد ¹، و نيروى شناخت حق و باطل و خوب و بد را براى او به ارمغان بياورد، چيزى جز عمل صالح و تقواى الهى نيست. ² حَسَن صيقل مى‌گويد:

از امام صادق(ع) شنيدم مى‌گفت:

«لَا يَقْبَلُ اللهُ عَمَلًا إِلَّا بِمَعْرِفَةٍ وَلَا مَعْرِفَةً إِلَّا بِعَمَلٍ وَمَنْ يَعْمَلْ دَلَّتْهُ الْمَعْرِفَةُ عَلَى الْعَمَلِ وَمَنْ لَمْ يَعْمَلْ فَلَا مَعْرِفَةَ لَهُ...» ³؛ «خداوند عملى را نمى‌پذيرد، مگر با شناخت [خداوند]، و شناخت نيز به دست نمى‌آيد، مگر با عمل. هركس عمل كند، شناخت (معرفت) او را به عمل [صحيح] راهنمايى مى‌كند. پس كسى كه عمل ننمايد، شناختى نخواهد داشت.

امام صادق(ع) در اين روايت، عمل صالح را عامل پيدايش معرفت دانسته است. بى‌شك، حج عملى صالح، بلكه از افضل اعمال صالحه است.

زُرَيق مى‌گويد: