105شدن روح ايثار، و نشان دادن مقدار عشق و قرب به خدا و تقواست. البته علاوه بر جنبههاى معنوى و روحانى بايد گوشت آن نيز به مصرفهاى لازم برسد؛ هم قربانى كننده از آن استفاده كند و هم قسمتى را به نيازمندان برساند.
حج، آيين بندگى، دلدادگى، رشد و كمال و عروج به سوى پروردگار است. هدف از حج اين است كه حجگزار از قفس تن بيرون آيد و خود را در فضاى خانه معشوق رها سازد؛ چنانكه عارف سالك، حضرت آيتالله ميرزا جواد ملكى تبريزى(رحمه الله) مىگويد:
هدف اصلى از تشريع حج، تقويت بُعد روحانى است؛ تا انسان با معنويت شده و از عالم جسم به عالَم معنى ترقى نموده و شناخت خدا و دوستى و انس او را به دست آورد و در سراى كرامتش به سر برد. 1
با انجام مناسك حج، حقيقت بندگى در حجگزار رشد مىكند و او با معنويت حاصل از آن، تربيت دينى مىيابد. حجگزار بايد بداند در طواف، خود را به فرشتگانِ مقربى همانند ساخته است كه پيرامون عرش را احاطه كرده، گردِ آن طواف مىكنند. طواف، نشاندهنده اوج محبت به خدا و مُنتهاى عشق به او در عبادت و پرستش است، و پيداست كه در اين طواف، قلب و دل آدمى بايد در پويش و در جستوجوى خدا باشد، و اين جلوهاى از تربيت دينى است.