260از قبورى كه در بقيع داراى قبه و بقعه بوده، قبر حليمه سعديه، مرضِعه (دايه) رسول خدا(ص) است. اين قبر در انتهاى بقيع و در نزديكى قبر عثمان واقع است.
در سفرنامهها و كتب مدينه شناسى كهن، مطلبى در اين مورد ديده نمىشود و حتى ابن بطوطه (757ه.ق) در سفرنامهاش از وجود قبرى كه منتسب به حليمه سعديه و فرزندش در شهر بصره است خبر مىدهد؛ 1 ولى نويسندگان در قرون اخير از اين قبر كه در بقيع بوده ياد نمودهاند.
از جمله نايب الصدر شيرازى 1306ه.ق در سفرنامهاش آورده است: «در محاذات قبه عثمان، قبهاى است بر سردرش اين كلمه نوشته شده: «هذه قبّة حضرت حليمة السعديّة - رضيالله عنها -» و نيز اين دو بيت را نوشتهاند:
ياپلدى مرضييه فخرعالمه قبه
حليمه حضرتنه قيلدى پادشه حرمت كه ذاتى در شرف دودمان مقدّسه 2
مضمون اين دو بيت تركى نشانگر اين است كه ساختمان اين بقعه متعلق به دوران سلاطين عثمانى است اما قبل از آن در چه وضعيتى بوده، براى ما روشن نيست.
حسام السلطنه 1330ه.ق در شمارش بقاع موجود در بقيع مىگويد: «... نهم بقعه حليمه سعديه است» 3
ريچارد بورتون از جهانگردان غربى است كه در سال 1853 ميلادى: 1276ه .ق. بقيع را ديده است. وى مىگويد: «سوّمين جايى كه ديديم بقعهايست كه در روى قبر حليمه سعديه بنا شده است» 4
بايد توجه داشت با اين كه از تخريب اين بقاع بيش از هفتاد سال مىگذرد؛ ولى در عين حال از جمله قبورى كه هنوز از بين نرفته است يكى قبر حليمه سعديه است كه در آخر بقيع معروف، مشهور و مورد توجه زائران است و از قبرهايى است كه در نقشههاى موجود در تأليفات جديد، منعكس و مشخص گرديده است؛ مانند «تاريخ المعالم المدينة المنورة». 5