247 كان ممّن ثبت يوم حنين» ¹؛ «عقيل از كسانى است كه در جنگ حنين، شجاعت و ثبات قدمى از خود نشان داد».

مشابه همين جمله را ابن اثير نقل نموده است: «وقد قيل انّه ممّن ثبت مع رسول الله يوم حنين» ²؛ «و گفته‌اند كه عقيل از كسانى است كه پا به پاى پيامبر(ص) در جنگ حنين جنگيد».

بايد گفت كه حضور عقيل در جنگ حنين (سال هشتم)، ردّ صريحى است بر گفتار ابن سعد كه مى‌گويد: «فلم نسمع له بذكر في فتح مكة...» زيرا جنگ حنين پس از فتح مكه، بدون اين كه رسول خدا(ص) به مدينه مراجعت كند، به‌وسيله همان نيروهايى كه به همراه رسول خدا(ص) در مكه بودند واقع شد. و تعداد اين نيروها را دوازده هزار نفر نقل كرده‌اند، و دوهزار نفر از مردم مكه نيز به آنان ملحق‌گرديدند كه در مجموع، چهارده هزار نيرو به همراه رسول خدا(ص) حركت نمود. ³

بنابر اين متصوّر نيست كسى در «جنگ حنين» حضور داشته باشد، ولى در «فتح مكه» شركت نكند. اين كه ابن‌سعد و امثال وى خبر شركت عقيل در جنگ‌هاى فتح مكه و طائف را نشنيده‌اند، دليل بر اين نيست كه او در آن جنگ‌ها حضور نداشته، بلكه همانگونه كه مكرر اشاره كرديم طبيعى است كه از حضور عقيل در مواقع حساس كمتر سخن به ميان آيد.

عقيل در بدرقه ابوذر

از مقاطع حساس در زندگى عقيل بن ابى‌طالب، بدرقه او است از ابوذر به هنگام تبعيد وى به ربذه. اين حادثه مهم را جوهرى در «السقيفة» از ابن عباس چنين نقل نموده است: «هنگامى كه قرار شد ابوذر به ربذه تبعيد شود، از سوى عثمان فرمان صادر شد كه نبايد كسى با ابوذر سخن بگويد و نيز كسى حق بدرقه و مشايعت او را ندارد و به مروان دستور داد كه با وى به عنوان «مراقب» حركت كند. مردم از فرمان عثمان تبعيت نمودند جز پنج نفر؛ على بن ابى‌طالب، عقيل، حسن، حسين و عمار بن ياسر، كه