85و ما، آن قبلهاى را كه قبلاً بر آن بودى، تنها براى اين قرار داديم كه افرادى كه از پيامبر پيروى(ص) مىكنند و آنها كه به جاهليت باز مىگردند، از يكديگر مشخص شوند. و مسلماً اين حكم، جز بر كسانى كه خداوند آنها را هدايت كرده، دشوار بود. [اين را نيز بدانيد كه نمازهاى شما در برابر قبله سابق، صحيح بوده است] و خدا هرگز ايمان [نماز] شما را ضايع نمىگرداند؛ زيرا خداوند، نسبت به مردم، رحيم و مهربان است.
اين برهان قرآنى، بيانگر روح معناى بتپرستى در ماجراى تغيير قبله است كه پيامبر اكرم(ص)، بيتالمقدس را قبله قرار داده بودند و اين امر براى قريش و غيرقريش دشوار بود و براى همين، قرآن در آيه اينگونه تعبيركرد: (وَ إِنْ كٰانَتْ لَكَبِيرَةً إِلاّٰ عَلَى الَّذِينَ هَدَى) ؛ «و مسلماً اين حكم، جز بر كسانى كه خداوند آنها را هدايت كرده، دشوار بود».
از اين برهان قرآنى روشن مىشود كه انجام عبادت و برپايى نماز به سوى قبله، هدف اصلى نيست؛ بلكه هدف اساسى از اين امر، اطاعت و تدين به ولايت خاتمالانبياء(ص) است و اين ولايت، قبله واقعى و اصلى در عبادات است و در غير اينصورت عبادت، عبادت بت خواهد بود.
امام باقر(ع) به همين معنا اشاره دارند، زمانى كه از ايشان مىپرسند:
يابن رسول الله، چرا پيامبر(ص) به قبله اول امر فرمودند؟ حضرت فرمود: به خاطر اين آيه:
(وَ مٰا جَعَلْنَا الْقِبْلَةَ الَّتِي كُنْتَ عَلَيْهٰا) يعنى بيتالمقدس، تا معلوم شود چه كسى از پيامبر(ص) تبعيت مىكند - هرچند مىدانست كه كعبه قبله خواهد بود - . در حالىكه اهل مكه، قبله بودن كعبه را مىپسنديدند، خدا آنها را با امر به قبلهاى كه دوست نمىداشتند به تبعيت از پيامبر(ص) توجه مىدهد و زمانى كه اهل مدينه بيتالمقدس را براى قبله مىپسنديدند، به آنها امر شد كعبه را قبله در نظر بگيرند تا روشن شود چه كسى در آنچه دوست ندارد، از پيامبر(ص) پيروى مىكند كه او موافق و تصديقكننده ايشان مىباشد. 1