842. صحيح عبدالله‌بن سنان از ابى‌عبدالله(ع)

قَالَ(ع): لَوْ عَطَّلَ النَّاسُ الْحَجَ لَوَجَبَ عَلَى الإِمَامِ أَنْ يُجْبِرَهُمْ عَلَى الْحَجِّ إِنْ شَاءُوا وَ إِنْ أَبَوْا فَإِنَّ هَذَا الْبَيْتَ إِنَّمَا وُضِعَ لِلْحَجِ. ¹

اگر مردم حج را تعطيل كنند، بر امام است كه آنها را بر رفتن حج مجبور كند؛ چه بخواهند و چه امتناع ورزند؛ زيرا اين خانه تنها براى انجام حج وضع شده است. ²

البته در صحيح فضلاء، كسى كه وظيفه دارد مسلمانان را به حج بفرستد، «والى» و در صحيح عبدالله‌بن سنان، «امام» معرفى شده است؛ منتها همان‌طور كه در فصل دوم بخش بعد، به تفصيل اثبات خواهيم كرد، مراد از امام در امثال اين روايات، ولى امر مسلمين و حاكم جامعه اسلامى است.

پس با توجه به اين دو حديث، بر حاكم اسلامى واجب است كه عده‌اى را اجباراً به حج بفرستد تا حج تعطيل نشود و بر طبق صحيح فضلاء، اگر مسلمانان توان مالى لازم را براى اداى حج نداشتند، از بيت‌المال وجوهى براى اين امر اختصاص مى‌يابد؛ همچنين روشن مى‌شود اگر كسى به زيارت قبر شريف حضرت رسول اكرم(ص) نرود، حاكم اسلامى مكلف است عده‌اى را به زيارت بفرستد. ³

شيخ صدوق، زيارت حضرات ائمه معصومين(عليهم السلام) را نيز در حكم زيارت رسول‌خدا(ص) دانسته است و در ذيل صحيح عبدالله‌بن سنان مى‌نويسد: «إن من حج و لم يزره (ص) فقد جفاه و زيارة الأئمة (عليهم السلام) تجري مجرى زيارته» . ⁴

طبق اين فرمايش، ولى فقيه در قبال خالى ماندن كعبه و حرم‌هاى حضرت