71به باور محدثان 1 و مفسران 2، آيه وَ أَتِمُّوا الْحَجَّ وَ الْعُمْرَةَ لِلّٰهِ فَإِنْ أُحْصِرْتُمْ فَمَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الْهَدْيِ... 3در رويداد حُدَيبيه نازل شد. هنگامى كه پيامبر گرامى اسلام(ص) همراه با جمعى از مسلمانان براى اداى مناسك راهى مكه شد، مشركان مكه ايشان را از اين كار بازداشتند.
صدّ حرم يا مسجدالحرام از ديگر سببهاى تعطيلى حج است، كه يا ناشى از درگيرى حاكمان يا مدعيان حكومت در مكه بوده، و يا اختلافهاى سياسى و مذهبى منشأ آن بوده است.
الف) درگيرى حاكمان يا مدعيان حكومت در مكه
شايد كهنترين گزارش تعطيلى حج در اين راستا ادعاى خلافت عبداللهبن زبير است. او در زمانى كه عبدالملك مروان خود را خليفه مىدانست، به منظور اثبات خلافت خود، از طواف كعبه و سعى ميان صفا و مروه در حج سال 72ه.ق. ممانعت نمود. 4 عبدالملك مروان نيز در مقابل، مردم را از رفتن به حج بازداشت و در سالهاي66 - 72ه.ق. مسجد قبة الصخره در قدس را بنا كرد و آن را به جاى كعبه، محل حج مردم ساخت. 5
محمد شَكر، حاكم مكه در سالهاى 430 - 453ه.ق. سالها حاجيان عراقى را از