57امام على(ع) در مدت پنج سال خلافتش، سال 36 - 37ه.ق. «عبداللهبن عباس» و در سال 38 - 39ه.ق. عامل خود بر مكه، «قثمبن عباس»، را اميرالحاج قرار داد و وظايف او را اينگونه تعيين كرد: برگزارى صحيح مراسم حج، يادآورى و بزرگداشت اهميّت ايام الله، برگزارى جلسات عمومى با مردم هنگام عصر، پاسخ دادن به سؤالات شرعى آنان، آموزش مناسك حج به ناآگاهان، برگزارى جلسات بحث و گفتوگوى علمى، تأكيد بر ارتباط مستقيم و بىواسطه با حاجيان، پاسخ مثبت به تقاضاى ديدار، رسيدگى به مشكلات، دقت در مصرف بيتالمال، رسيدگى به وضع نيازمندان و گرسنگان، تأمين مسكن حاجيان و بازداشتن مكيان از دريافت اجارهبها براى مسكن حاجيان به پشتوانه آيه قرآن. 1
با حاكميت خلفاى اموى و عباسى، ائمه اطهار(عليهم السلام) كه شايستگى ولايت بر امت را داشتند، به لحاظ عدم بسط يد، مانند ساير شئون حكومتى، در امر عزل و نصب اميرالحاج نيز دخالت نداشتند؛ منتها همراه مردم در سفر حج حضور داشتند و اعمال و مناسك حج را بهجا مىآوردند. انزواى آنان در جامعه، به خصوص در بعضى از مقاطع تاريخى و عدم دخالت در امور حكومت، باز هم حكام و خلفا را راضى نمىكرد؛ جريان حضور هشامبن عبدالملك در سفر حج معروف است. 2