155
فصل سوم: برائت از مشركان و وظيفه ولى فقيه
گفتار اول: مراد از برائت و جايگاه آن در حج
واژه برائت از ماده (ب ر ء)، در لغت، به معناى تخلّص، تنزّه و تباعد و دورى از چيزى آمده است 1 و مراد از آن در كلمات فقها نيز همان مفهوم لغوى است. از عنوان برائت در اصول فقه، مبحث اصول عملى 2 و در ابواب مختلف فقهى نظير حج، تجارت، ضمان، كفارات، يمين و ارث سخن رفته است. 3
در اصطلاح برائت از مشركان دو معنا مىتواند داشته باشد؛ يا به معناى اين است كه نبايد بين مسلمانان و مشركان هيچ ارتباط و علاقهاى وجود داشته باشد و مسلمانان نبايد هيچ حقى را براى مشركان عليه مسلمانان قبول داشته باشند 4 و يا به اين معناست كه مسلمانان بايد از عقايد و تعاليم انحرافى و فاسد مشركان دور بوده و آن را قبول نداشته باشند. 5
در كتب استدلالى و فتوايى فقها تا زمان امام خمينى(قدس سره) از اين عمل، نه به عنوان يك