62
2. دسته دوم: انتساب پديدهها به مجراى طبيعى خود
آياتى كه فاعليت و تأثير ديگر موجودات را مطرح مىسازند و هريك از پديدهها را به مجراى طبيعى خود منتسب مىكنند؛ مانند:
الف) تأثير ديگر موجودات در خلقت
-أَ وَ لَمْ يَرَوْا أَنّٰا نَسُوقُ الْمٰاءَ إِلَى الْأَرْضِ الْجُرُزِ فَنُخْرِجُ بِهِ زَرْعاً (سجده: 27)
آيا نديدند كه ما آب را به سوى زمينهاى خشك مىرانيم و به وسيله آن، زراعتهايى مىرويانيم.
-أَنْزَلَ مِنَ السَّمٰاءِ مٰاءً فَأَخْرَجَ بِهِ مِنَ الثَّمَرٰاتِ رِزْقاً لَكُمْ (بقره:22)
و از آسمان آبى فرو فرستاد؛ و به وسيله آن، ميوهها را پرورش داد؛ تا روزى شما باشد.
اللّٰهُ الَّذِي يُرْسِلُ الرِّيٰاحَ فَتُثِيرُ سَحٰاباً فَيَبْسُطُهُ فِي السَّمٰاءِ كَيْفَ يَشٰاءُ وَ يَجْعَلُهُ كِسَفاً فَتَرَى الْوَدْقَ يَخْرُجُ مِنْ خِلاٰلِهِ فَإِذٰا أَصٰابَ بِهِ مَنْ يَشٰاءُ مِنْ عِبٰادِهِ إِذٰا هُمْ يَسْتَبْشِرُونَ (روم: 48)
خداوند همان كسى است كه بادها را مىفرستد تا ابرهايى را به حركت در آورند، سپس آنها را در پهنه آسمان آنگونه كه بخواهد، مىگستراند و متراكم مىسازد؛ در اين هنگام، دانههاى باران را مىبينى كه از لابهلاى آن بيرون مىآيد. هنگامى كه اين [باران حياتبخش] را به هركس از بندگانش كه بخواهد، مىرساند، ناگهان خوشحال مىشوند... .