59دستهاى ديگر، هريك از اين پديدهها را به مجراى طبيعى خود منسوب مىكند، و دسته سوم، آثار و افعال موجودات را هم به خود آنها و هم به خداوند نسبت مىدهد. از همين رو براى بيان معناى توحيد افعالى از ديدگاه قرآن بايد نگاهى اجمالى به اين آيات داشته باشيم.
1. دسته اول: انتساب بىواسطه پديدهها به خداوند
آياتى كه تمام پديدههاى هستى را بىواسطه به خداوند نسبت مىدهد؛ مانند:
الف) خلقت بىواسطه همه چيز
آياتى كه فقط خدا را خالق جهان مىدانند:
- ذٰلِكُمُ اللّٰهُ رَبُّكُمْ لاٰ إِلٰهَ إِلاّٰ هُوَ خٰالِقُ كُلِّ شَيْءٍ (انعام: 102)
اين است پروردگار شما! هيچ معبودى جز او نيست؛ آفريدگار همه چيز است.
- هَلْ مِنْ خٰالِقٍ غَيْرُ اللّٰهِ (فاطر: 3)
آيا آفرينندهاى جز خدا هست؟
- أَلاٰ لَهُ الْخَلْقُ وَ الْأَمْرُ (اعراف: 54)
آگاه باشيد كه آفرينش و تدبير [جهان]، از آن او [و به فرمان او]ست.
ب) تخلفناپذيرى اراده خداوند
تخلف ناپذير دانستن اراده الهى در اين دسته آيات، بيانگر اين موضوعاند كه خداوند هر چه را بخواهد، صرف اراده او براى تحقق يافتن آن كافى است؛ مانند: