58
قُلْ أَ إِنَّكُمْ لَتَكْفُرُونَ بِالَّذِي خَلَقَ الْأَرْضَ فِي يَوْمَيْنِ وَ تَجْعَلُونَ لَهُ أَنْدٰاداً ذٰلِكَ رَبُّ الْعٰالَمِينَ (فصلت: 9)
بگو: «آيا شما به آن كس كه زمين را در دو روز آفريد، كافر هستيد و براى او همانندهايى قرار مىدهيد؟!» او پروردگار جهانيان است!
همچنين نمىتوان ميان توحيد ربوبى و توحيد الوهى تفكيك قائل شد؛ زيرا شناخت و معرفتِ صحيح است كه معمولاً به عمل و رفتار درست منتهى مىشود و منشأ بسيارى از انديشهها و رفتارهاى شركآلود، جهل و نادانى است؛ ازاينرو خاستگاه اصلى شرك در الوهيت، شرك در ربوبيت است.
گفتار پنجم: توحيد افعالى از منظر قرآن كريم
از انديشههاى اساسى اسلام، كه برگرفته از قرآن است، توحيد افعالى يا همان قول به «لا مؤثر في الوجود الا الله» است. قرآن كريم به شيوهاى خاص رابطه خداوند با جهان و انسان را تبيين مىكند. قرآن به انسان مىفهماند كه او نمىتواند به حقيقت افعال الهى همچون شناخت ذات و كنه صفات الهى پى ببرد؛ در عين حال با روشى خاص مىكوشد كه معرفت انسان به افعال الهى را به تدريج بالا ببرد و رابطهاى را كه خدا با جهان و انسان دارد، روشن سازد. قرآن در موارد گوناگون، كيفيت رابطه خدا با خلق را به صورتهاى مختلف بيان كرده است.
به طور كلى، آيات شريفه قرآن درباره دخالت مستقيم يا غيرمستقيم خداوند در امور عالم و تأثير يا بىتأثيرى علل ثانيه، سه دستهاند: دستهاى كه تمام پديدههاى هستى را بىواسطه به خداوند نسبت مىدهد و