93اتحاديههاى همكارىهاى اقتصادى در امت اسلامى است تا در پرتو ارتباطات منطقى و مداوم و پيگيرى فعاليتهاى اقتصادى و تجارى، بتوان از مشكلات و كمبودهاى كشورهاى اسلام آگاه شد و براى حل آنها چارهانديشى كرد.
زمينههاى فرهنگى - اجتماعى همگرايى اقتصادى در امت اسلامى و حج
ناهمگونى اقتصادى، وجود اختلافات سياسى و فرقهاى و ضعف سيستمهاى حملونقل، سبب شده است اتحاديههاى اقتصادى در كشورهاى در حال توسعه با چالش مواجه شود 1. ولى به نظر مىرسد امت اسلامى از زمينههاى فرهنگى و اجتماعى خوبى جهت پشت سر گذاشتن اين موانع بهرهمند است.
امت اسلامى به دليل وجود نظامهاى سياسى گسترده و يكپارچه در قرون گذشته، از پيشينه تاريخى و فرهنگى مشتركى برخوردار است. افزون بر اين دين مشترك، قدرت فوقالعادهاى در ايجاد اتحاد و همگرايى بين كشورهاى اسلامى ايجاد كرده است.
از نظر اقتصادى نيز وجوه مشترك زياد است. غالب كشورهاى اسلامى نفتخيز، توليدكننده نفت و داراى نيروى كار فراوان هستند و از نظر جغرافيايى، بيشتر اين كشورها در آسيا و بهخصوص منطقه خاور ميانه قرار دارند كه به صورت نسبى از مزيت قرب مسافت برخوردارند كه هزينه دادوستدهاى اقتصادى را كاهش مىدهد.
شرايط و تشابههاى فرهنگى، دينى و اقتصادى فوق، زمينه را براى همگرايى اقتصادى فراهم مىكند.
حج ظرفيت بالايى براى تقويت اين عوامل جهت تعامل اقتصادى در سطح بينالملل اسلامى دارد. به اين ترتيب حج به لحاظ ظرفيتهاى بالاى معنوى و فرهنگى كه در جهت ايجاد اتحاد و وحدت در امت اسلامى دارد، ابزار بسيار مناسبى در جهت تحقق همگرايى اقتصادى است. 2