87را به سفر دعوت مىكند. 1 چنانكه در آيات قرآن بر گردشگرى روى زمين براى عبرت و هدايت تأكيد شده است. 2
بر اين اساس مىتوان گفت يكى از شاخههاى مهم گردشگرى، گردشگرى دينى است كه بازديد از اماكن مقدس نظير زيارتگاهها، قبور، معابد و نظاير آن را شامل مىشود. 3
گردشگرى دينى كه حج نمونه بارز آن است، عنصر مهمى در روابط ميانفرهنگى به حساب مىآيد. 4 به عبارت ديگر گردشگرى از نظر چيستى، قبل از اينكه پديدهاى اقتصادى باشد، پديدهاى فرهنگى است و حتى فرهنگ خود به عنوان جاذبه اصلى گردشگرى محسوب مىشود. 5
گردشگرى مذهبى از ديرباز از مهمترين انواع گردشگرى بوده است. گرچه حج مورد توجه ساير اديان نيز بوده است، وجوب يكباره حج در عمر و توجه مؤكد به انجام مكرر عمره در اسلام، سبب شده ساليانه افراد بسيارى بدون تبليغات با علاقه فراوان براى شركت در مراسم حج، هزينه زيادى را صرف كنند. به اين ترتيب تقاضاى حضور در حج و برخوردارى از خدمات شكل مىگيرد. با شكلگيرى عرضه آن و تعادل بازار عرضهوتقاضا، مبادله رخ مىدهد. 6
به اين ترتيب جداى از ابعاد معنوى، حج از مهمترين پديدههاى گردشگرى در جهان اسلام است. حج با دارا بودن جاذبههاى تاريخى منحصربهفرد، پذيراى هزاران زائرى است كه از اقصانقاط جهان براى انجام فرايض دينى به آن روى مىكنند.