متن کتاب حج و امت اسلامی - جلد 1 - صفحه 76

(5 تا 239)

76ازاين‌رو اگر بخواهيم اقتصاد اسلامى حقيقى داشته باشيم، بايد علم اقتصاد متعارف را كنار بگذاريم و علم اقتصاد اسلامى را از نقطه صفر بنا كنيم. ¹

برخى نيز معتقدند بررسى تاريخ تمدن اسلامى، نشانگر عدم امكان شكل‌گيرى دانشى اقتصادى است كه به صورت شناخت فى‌نفسه و عارى از ارزش‌هاى اخلاقى و با هدف تبيين و تحليل صرف واقع اقتصادى جلوه كند. ²

برخى، از تفاوت بين نظام اقتصادى و علم اقتصاد، نظام اقتصادى را به «بايدها» و «ارزش‌ها» محدود مى‌دانند و علم اقتصاد را در امور توصيفى خلاصه مى‌كنند ³. ولى برخى اين تفكيك بين اقتصاد دستورى و اثباتى را نمى‌پذيرند. ⁴ در اين فضا برخى با تكيه بر اثباتى بودن علم اقتصاد و دستورى بودن اسلام، اقتصاد اسلامى را بى‌معنا مى‌دانند. ⁵ درمقابل برخى ديگر از اقتصاددانان معتقدند علوم اقتصادى، مطالعه توأم اقتصاد اثباتى و اقتصاد دستورى است ⁶ و حتى بايد علم اقتصاد را علمى هنجارى (تجويزى) ناميد ⁷ و اساساً هيچ علمى را نمى‌توان فارغ از ارزش‌گذارى دانست. ⁸ بر اين اساس تعاريف متعددى از علم اقتصاد اسلامى ارائه شده است. ⁹

1) . ر.ك: فصلنامه اقتصاد اسلامى، «اسلامى كردن علم اقتصاد: مفهوم و روش»، محمد انس‌الرزقا، ترجمه منصور زراءنژاد، ش14، صص 150و 151.

2) . ر.ك: فصلنامه اقتصاد اسلامى، «امكان شكل‌گيرى دانش اقتصاد نظرى در تمدن اسلامى»، سيد عقيل حسينى، ش23، صص 77- 100.

3) . ر.ك: اقتصادنا، سيد محمدباقر صدر، صص 359- 362؛ الگوى تخصيص درآمد و رفتار مصرف‌كننده مسلمان، سيدرضا حسينى، ص2؛ مكتب و نظام اقتصاد اسلام، مهدى هادوى تهرانى، ص3.

4) . ر.ك: فصلنامه اقتصاد اسلامى، «امكان، ضرورت و جايگاه اقتصاد اسلامى (مطالعه تطبيقى با اقتصاد كلاسيك)»، على‌اصغر هادوى‌نيا، ش23، صص 57 - 60.

5) . ر.ك: مطالعاتى در اقتصاد اسلامى، منذر قحف و احمد خورشيد، ترجمه محمدجواد مهدوى، ص26.

6) . ر.ك: تاريخ عقايد اقتصادى، فريدون تفضلى، صص 10 - 13.

7) . ر.ك: ايدئولوژى و روش در اقتصاد، همايون و محمدعلى كاتوزيان، ترجمه م. قائد، ص148.

8) . ر.ك: طرحى براى مبارزه با فقر جهان، گونار ميردال، ترجمه قهرمان قدرت‌نما، ص29.

9) . ر.ك: «علم اقتصاد اسلامى، تعريف و روش»، صص 164و 165؛ طبقه‌بندى توصيفى ادبيات اقتصاد اسلامى، حسن سبحانى؛ گستره اقتصاد اسلامى، حسن سبحانى.

مشخصات کتاب

حج و امت اسلامیجلد:1نویسنده:محمدی، محسنناشر:مشعرمحل نشر:تهران - ایرانسال نشر:1393

دریافت فایل ارجاع:

BibTex | Endnote

سایر جلدهای کتاب:

جلد 1