64كعبه مجموعه‌اى از سنگ‌هايى نيست كه اگر به جاى ديگرى برده شود، بتوان كعبه ديگرى ساخت. از زمان حضرت ابراهيم(ع)، بلكه از زمان حضرت آدم(ع)كه كعبه بنا شد، موقعيت و جايگاه كعبه تغييرى نكرده است.

ساير اماكن حج نيز از اين ويژگى برخوردارند. صحراى عرفات، مشعر و محدوده منا نيز سرزمين‌هاى معين و مشخصى هستند كه قابل تغيير نيستند. اين نمادها، نمادهاى اعتبارى نيست كه بتوان آن را با اعتبار معتبرى تغيير داد، اين نمادها دست‌ساز بشر نيست كه به مرور زمان به دليل تغييرات زيست‌محيطى، حوادث طبيعى و غيرطبيعى، و ديگر عوامل به‌تدريج يا به طور دفعى رو به زوال و نابودى كشانده شود؛ ماندگارى و بقاى آن به ماندگارى زمين و فضا و محيط است.

جداى از اماكن حج كه تحليل و كاركردى نمادين دارند، مناسك حج نيز سمبوليك و نمادين است. حج پيامى است از سوى خداوند متعال كه توسط پيامبر اكرم(ص) و ائمه اطهار(عليهم السلام)از رهگذر نمادهاى گوناگون كه در فرهنگ اسلام به شعاير الهى و آيات بينات نام برده مى‌شود، در قالب مناسك به مردم منتقل مى‌گردد. خداوند محتواى اين پيام را با ارائه نمادهاى مختلف و رفتارهاى نمادين گوناگون به حج‌گزار معرفى مى‌كند. چراكه بهترين، ساده‌ترين و قابل فهم‌ترين روش براى سطوح فرهنگى و شناختى مردم، بهره‌گيرى از نماد و رفتار نمادين است. ¹

براساس روايات ²، هريك از مناسك حج نمادى از يك رفتار است. احرام بستن نماد محافظت خود از هرچه انسان را از خدا دور مى‌كند، طواف نماد حضور پيدا كردن در محضر حق تعالى، هروله در سعى بين صفا و مروه نماد فرار از غيرخدا به سوى خداوند و دلبستگى به او، رفتن به منا نماد گذر كردن از آرزوهاى فراوان و كاهش آنها، وقوف در عرفات نماد اظهار تذلل و خشوع در محضر حق و اعتراف به خطاها و فراهم